Życie w społeczeństwie

Pedagogia uciśnionych – jedna z najważniejszych książek w zakresie nauk społecznych XX wieku – to przenikliwa analiza edukacji jako pola konfliktu, gdzie rozstrzyga się, kto ma prawo głosu, interpretowania rzeczywistości i decydowania o jej kształcie. 

To jedna z tych książek, które naprawdę powinien przeczytać każdy. Ta wyjątkowa historia Stanów Zjednoczonych opowiedziana jest z perspektywy jej ofiar: rdzennych amerykanów, czarnych, robotników, kobiet, imigrantów i biednych.

Howard Zinn ze skrupulatnością i swadą opisał wszystko to, o czym Amerykanie czasem woleliby nie pamiętać, ale o czym zapomnieć nie powinniśmy nigdy. Ludową historię Stanów Zjednoczonych czyta się jak kryminał.

Książka została poprzedzona wstępem Artura Domosławskiego.

Czy dramaty Szekspira mogą być kluczem do zrozumienia współczesnego świata – bezwzględnego dążenia ludzi do władzy i bogactwa, fatalnej skłonności do przemocy? Maciej Gdula przekonuje, że tak. W jego odczytaniu Szekspir, świadomy destrukcyjnych sił człowieka, uczy nas jednak przede wszystkim, jak uniknąć tragedii. Największy pisarz wszech czasów sprzeciwia się sceptycyzmowi i podejrzliwości, by przedłożyć nad nie siłę, dzięki której ludzie zdolni są przebaczać, wyzwalać się ze strachu i odbudowywać relacje z innymi.

W centrum książki Marty Lisok znajduje się zapach – medium długo spychane na margines (nie tylko) historii sztuki. To książka o sztuce po epoce dominacji oka: o doświadczeniach, których nie da się łatwo zobaczyć, sfotografować ani zamknąć w obrazie. Zapach działa inaczej – przenika, przywołuje wspomnienia, drażni, miesza porządki. Staje się sposobem mówienia o współzależności i kruchości wspólnego świata.

Gender Is Over to opowieść zza kulis warszawskiej sceny artystycznej w drugiej dekadzie XXI wieku: w czasach, gdy w Polsce nasilał się nacjonalizm, a świat kultury coraz bardziej otwierał się na queer. Gender Is Over przeplata język historii sztuki z językiem afektu i ciała.

Przez dekady kierunek integracji europejskiej wydawał się wyznaczony przez precyzyjny, neoliberalny dogmatyzm: wspólny rynek, zacieranie granic i budowa technokratycznej potęgi. Dziś jednak ten metaforyczny kompas sprawia wrażenie nie tylko rozregulowanego, ale wręcz utraconego. W przestrzeni publicznej pojawiają się głosy o braku demokratycznej legitymacji Brukseli, czy uleganie lobbingowi korporacyjnego, ale jednocześnie usłyszeć można o postępie w zakresie praw pracowniczych, obronności czy ochrony klimatu.

Książka Artura Troosta to wnikliwa analiza skomplikowanej relacji między europejską lewicą a Unią Europejską. Autor szczegółowo opisuje ewolucję postaw progresywnych ugrupowań, przechodząc od historycznego udziału w budowie wspólnoty, przez obecne rozczarowanie jej neoliberalnym kursem, aż po wizje przyszłych reform.

Ta książka to nie solowa aria, lecz zespół kobiecych głosów: bibliotekarek, żołnierek, aktywistek i prawniczek.

Kiedy Rosja rozpoczęła inwazję na pełną skalę, Wiktoria Amelina, ukraińska powieściopisarka i poetka stała się badaczką zbrodni wojennych. Dokumentowała ruiny szkół, ośrodków kultury oraz zbierała zeznania ocalałych i świadków okrucieństw. Jej zapiski odzwierciedlają osobiste przeżycia terroru, ale niosą ze sobą głębokie przesłanie: konieczność widzenia poszczególnych istot ludzkich, nieodwracania wzroku od cierpienia.

Dominika Lasota, jedna z najbardziej rozpoznawalnych działaczek młodego pokolenia, udowadnia, że strach nie musi prowadzić do apatii – może stać się paliwem do realnej zmiany. Odwagi! to unikalne połączenie osobistego reportażu z praktycznym podręcznikiem wpływania na rzeczywistość. Autorka prowadzi czytelnika przez swoją drogę: od zlęknionej jedenastolatki czekającej na koniec świata w 2012 roku, po jedną z liderek zmiany, która potrafi spojrzeć w oczy politykom i żądać od nich odpowiedzialności.

Każdy ma swoje zdanie na temat Elona Muska. Dla jednych jest geniuszem, dla innych zagrożeniem albo klaunem. Opinie są skrajne, ale łączy je jedno: traktują Muska jako jednostkę.

Autorzy tej książki proponują radykalnie inną perspektywę: Elon Musk nie jest wyjątkiem, lecz zwiastunem nowej ery współczesnego kapitalizmu. Jeśli gospodarkę XX wieku zdefiniował fordyzm, XXI wiek należy do muskizmu – doktryny, która łączy kapitał, technologię i władzę w niespotykanej dotąd skali.

Muskizm sprzedaje się jako projekt przyszłości, ale reprodukuje on stare hierarchie. Oferuje autonomię wybranym i wykluczenie pozostałym. Jest pronatalistyczny, ale antyimigrancki. Futurystyczny w estetyce, ale politycznie reakcyjny. Mówi o ludzkości, lecz postrzega empatię jako słabość.

Mała historia znikania. Opowieść o Rzece to literacka wędrówka wzdłuż wysychającej rzeki i jednocześnie w głąb pamięci, krajobrazu oraz relacji człowieka z przyrodą.

To książka na styku reportażu, eseju filozoficznego i osobistego dziennika drogi. Historia o wodzie jako żywej istocie, o przemocy przestarzałego prawa i infrastruktury, o pamięci krajobrazu i o potrzebie nowej opowieści — takiej, która pozwoli nam myśleć i czuć razem z rzeką, zamiast z nią walczyć.