Życie w społeczeństwie

Boskie trele to zbiór szkiców poświęconych francuskiej kulturze przełomu XVIII i XIX wieku, życiu codziennemu w czasach Wielkiej Rewolucji oraz istotnym postaciom doby Oświecenia ukazanym od nieoczywistej strony. W książce Moniki Milewskiej przeczytamy o kościele ufundowanym przez deistę Woltera nieswojemu Bogu, pogrzebie, który Mozart urządził dla ukochanego szpaka, o kartkach na mięso i pain de l’égalité – firmowym chlebie rewolucji wypiekanym w imię zrównania wszystkich członków społeczeństwa, a także o wojnach (w tym wypadku zwłaszcza napoleońskich) jako osobnej formie turystyki.

Powstałe w 1821 roku państwo meksykańskie od zarania było targane problemami wewnętrznymi, a wkrótce stanęło w obliczu zagrożenia ze strony Stanów Zjednoczonych i Francji. Na początku lat sześćdziesiątych XIX wieku Francuzi zaatakowali kraj, by obalić republikański rząd i ustanowić cesarstwo. Tron – rzekomo w imieniu milionów Meksykanów – zaproponowali arcyksięciu Maksymilianowi, młodszemu bratu cesarza Austro-Węgier Franciszka Józefa I. Gdy Habsburg przybył do Meksyku w 1864 roku, okazało się, że jego władza ma się opierać przede wszystkim na francuskich bagnetach, kiedy zaś tych zabrakło, Maksymilian stanął przed plutonem egzekucyjnym.

Musimy opodatkować najbogatszych.

Funkcjonowanie państwa opiera się w dużej mierze na podatkach płaconych przez zwykłych obywateli, bo miliarderzy często podatku dochodowego praktycznie nie płacą, gdyż cały swój dochód uzyskują za pośrednictwem firm. Nadszedł czas, aby położyć kres tej niesprawiedliwości. Rozwiązaniem jest dwuprocentowy „podatek Zucmana”: minimalny podatek nakładany na samych ultrabogatych, którego orędownikiem jest ekonomista i ceniony ekspert w dziedzinie opodatkowania majątku, Gabriel Zucman.

Książka WetMeWild stanowi podsumowanie artystycznej i performatywnej działalności WetMeWild – alter ego Justyny Górowskiej, artystki, performerki i aktywistki. W swojej twórczości Górowska podejmuje tematy związane z kryzysem klimatycznym i degradacją środowiska, ze szczególnym uwzględnieniem ekosystemów wodnych, a także ekoseksualności, hydrofeminizmu i ekologicznej humanistyki.

Drugie pełne polskie wydanie głośnego tomu esejów wybitnego amerykańskiego pisarza i działacza na rzecz praw obywatelskich. Znajdziemy tu jego szkice poświęcone afroamerykańskiej literaturze i kinematografii oraz głębokie, przejmujące eseje, w których w wyjątkowy sposób łączył zapis osobistego doświadczenia z refleksjami na temat polityki, amerykańskiego i europejskiego społeczeństwa, naznaczonych piętnem niewolnictwa i apartheidu relacji między czarnymi i białymi. Pisząc o śmierci cierpiącego na demencję ojca, Baldwin opowiada równocześnie o zamieszkach w Harlemie w 1943 roku, sprawozdanie z pobytu w więzieniu prowadzi go do pytania o francuską kolonizację, kronika podróży grupy muzyków do Atlanty pozwala opisać systemowy rasizm i paternalizm polityków, którzy infantylizują czarną społeczność. Wiele z tych esejów trafiło do kanonu literatury XX wieku i stało się punktem odniesienia dla kolejnych pokoleń pisarek i pisarzy. Siła i piękno głosu Baldwina wciąż poruszają.

Najlepsze i najważniejsze eseje amerykańskiej poetki i intelektualistki pozwalają w pełni docenić jej talent, błyskotliwość i skalę politycznego zaangażowania. Znajdziemy tu porywające eseje o budzeniu się w autorce świadomości feministycznej, o jej literackich mistrzyniach oraz o tym, jak pojmuje rolę poezji i społeczne zaangażowanie sztuki. Przeczytamy m.in. fragmenty słynnej książki Zrodzone z kobiety. Macierzyństwo jako doświadczenie i instytucja, przełomowy esej Przymus heteroseksualności a egzystencja lesbijska czy tekst, w którym uzasadniała odmowę przayjęcia odznaczenia państwowego od administracji Billa Clintona. Zgromadzone teksty ukazują pełne spektrum jej zainteresowań – daje się tu poznać jako żarliwa feministka, niepokorna myślicielka, polityczna wizjonerka.

Emma Holten przygląda się myśli ekonomicznej – od epoki oświecenia po współczesność – by wyjaśnić, jak powstał system, który uznaje za wartościowe przede wszystkim to, co można sprzedać i wycenić, a tym samym ignoruje pracę opiekuńczą i troskę o innych. Tymczasem to właśnie te niewidzialne z perspektywy ekonomistów działania stanowią fundament funkcjonowania społeczeństwa i całej gospodarki.

Ekonomia dobra wspólnego przesuwa punkt ciężkości z naprawiania zawodności rynku na wspólne wyznaczanie celów. Mariana Mazzucato pokazuje, że gospodarka to pole zbiorowego projektowania wartości publicznej, a nie neutralny mechanizm wymagający jedynie drobnych korekt państwa. Dobro wspólne, o którym pisze autorka, nie jest ani sumą prywatnych korzyści, ani techniczną kategorią dóbr publicznych. Jest politycznym zobowiązaniem do kształtowania rynków wokół celów społecznie uznanych za ważne: zdrowia, sprawiedliwości, klimatu, wiedzy i dostępu. To propozycja nowego języka ekonomii politycznej XXI wieku dla tych, którzy chcą myśleć o państwie jako instytucji tworzącej przyszłość wspólnie i odpowiedzialnie.

Autor łączy teorię relacji z obiektem, psychologię ego i analizę charakteru, tworząc model  rozumienia psychopatologii oraz leczenia utrwalonych wzorców psychicznych. Dawne mechanizmy obronne mogą w dorosłości osłabiać afekt, cielesność, spontaniczność, potrzeby i zdolność do bliskości. Dlatego wymagają celowej,  wielowymiarowej pracy klinicznej nad obronami, zachowaniem, poznaniem, relacjami i spójną tożsamością. W tym sensie psychoterapia jest cudem ciężkiej pracy.

Pisz do mnie na Łódź! to barwna gawęda o życiu artystycznym i towarzyskim w mieście kominów fabrycznych, które na krótko stało się nieformalną stolicą Polski. To historia odbudowy świata ze zgliszcz – pełna nadziei, energii i sprzeczności, rozgrywająca się w cieniu rodzącej się propagandy. Opowieść o czasie, który szybko minął, pozostawiając po sobie legendę.

Nasza humanistyczna i progresywna kultura dostarcza wielu wzniosłych i uniwersalnych idei, takich jak miłość bliźniego, gościnność, tolerancja, prawa człowieka. Ale czy rzeczywiście są one uniwersalne? Trzeba spojrzeć na nie okiem obcych i innych, by dostrzec, że jasna strona humanizmu ma swój mroczny rewers. Różnie go można nazwać: barbarzyństwem, kolonializmem, imperializmem, faszyzmem, rasizmem, nihilizmem. Równość bowiem jest projektem, dyskryminacja – faktem. Czy posthumanizm zmieni tę sytuację?