Literatura piękna

Literatura na Świecie 3-4/2026

Publikacja „Hedera helix” stanowi artystyczny zapis wielowątkowych poszukiwań wokół motywu bluszczu pospolitego, będącego punktem wyjścia do rozważań nad relacją natury, architektury i ludzkiej obecności. Książka jest efektem interdyscyplinarnego projektu badawczego, łączącego perspektywę botaniczną z refleksją z zakresu teorii sztuki i projektowania.

Sprawy zdrowia, higieny, zwalczania chorób i epidemii były dla pozytywistów kluczowe. Według ich przekonania postęp cywilizacyjny zakłada nie tylko wykształcenie, ale i zdrowie całego społeczeństwa. I to niezależnie od jego rozwarstwienia. Dlatego problemy chorób i ich leczenia mieszczą się w założeniach pracy u podstaw. Obecność tematów maladycznych nie dziwi więc w publicystyce pozytywistów. Zastanawiać może natomiast zasadnicza przemiana w wyborze bohaterów i głównych postaci w ówczesnej prozie. Lekarz, obok inżyniera, to nowa i z reguły pozytywna kreacja literacka.

To nie jest antologia dramatów. To jest książka, która w formie dramatycznej, dialogowej i monologowej opowiada historię i historie. 

Niniejsa książka powstała w przekonaniu, ze polikryzys, choć stanowi źródło problemów i lęków, otwiera również furtkę do krytycznej refleksji nad przyszłością polskich instytucji sztuki. Przedmiotem zainteresowania uczyniliśmy praktyki, które czynią z nich obszar zaangażowania społecznego i politycznego, upodmiotowienia osób wykluczonych i marginalizowanych, a także testowania nowych modeli organizacji i zarządzania.

Zebrane w tej książce eseje to efekt wieloletniej, osobistej spłaty długu, jaki moja wyobraźnia zaciągnęła w spekulującej teologicznie literaturze. Ale jest to również nostalgiczny protest przeciw wymieraniu języków Księgi, które przez wieki współtworzyły wielkie literackie dzieła.

Ta książka jest opowieścią o doświadczaniu, emocjach i pamięci; o niespodziewanych spotkaniach przy stole i zmysłowej fascynacji, która może narodzić się nawet podczas smażenia placków; o czasach, gdy wszystko działo się naraz, a żylasta łapa kucharki nakładała mielone z buraczkami na wyszczerbione talerze; o rodzinnych królowych wypieków obdarowujących nas słodkościami, po których w ustach na zawsze zostaje gorzki posmak; o rosole pitym po seksie, kawie rozpuszczalnej (ma swoje momenty!), barszczu Amino i Cheetosach – tej wspaniałej instant przyjemności; o ciele, diecie, zdrowiu i pracy w gastronomii (od niej wszystko się zaczęło!); i wreszcie o tym, że można czasem odpłynąć w poczuciu winy i spełnienia, w poczuciu porażki i triumfu.

Mamuna to mroczna kronika rozpadu rodziny — niepokojąca opowieść o macierzyństwie, zaniedbaniu i sile mitu, który wciąż potrafi pochłaniać żywych. 

Jak to jest być złą matką? Dokąd mogą zaprowadzić kobietę rozpacz i nuda? A co, jeśli własne dzieci zaczynają przypominać spełnienie przepowiedni?

Powieść indonezyjskiej pisarki Siti Rukiah opowiada o losach młodej kobiety z klasy średniej, rozdartej między miłością a powinnościami wobec rodziny; między osobistymi pragnieniami a powinnościami wobec ojczyzny i toczącej się walki o niepodległość. Jest to jedno z nielicznych dzieł w historii literatury indonezyjskiej, które ukazuje negatywny wpływ wojny na życie młodych kobiet, skupiając się na przedstawieniu ich myśli, emocji, uczuć i dylematów, przed którymi stoją. Twórczość Rukiah wyprzedziła swoją epokę, niezwykle krytycznie analizując nierówności, z którymi boryka się bohaterka, chcąc wyzwolić się spod ograniczających ją tradycji i oczekiwań rodziny oraz społeczeństwa.

Rozbrajająco realistyczny portret milenialsów. Marzec 2019. Jules Gold ma 28 lat, jest sfrustrowana życiem i twórczą niemocą, a do tego uzależniona od internetu. Zajmuje mieszkanie byłego chłopaka, jakby w poczekalni przed „prawdziwym życiem”. Jej młodsza siostra Poppy, półtora roku po próbie samobójczej, wprowadza się do niej na czas nieokreślony. Szuka pracy i sensu w Brooklynie, podczas gdy Jules całymi dniami scrolluje blogi mormońskich matek – gardząc ich stylem życia i jednocześnie obsesyjnie go podglądając.