Literatura piękna

Opublikowana w 1994 roku Czcigodna kompanii wytwórców strzał, za którą autor otrzymał National Book Award, to tom przejściowy. Wyraźnie dostrzegalne są tu najważniejsze cechy
stylu Tate’a z dawniejszych zbiorów jego wierszy, a jednocześnie widać już zalążek nowej poetyki: twórca chętniej sięga po rozwiązania charakterystyczne dla prozy i konstruuje
obrazy, które często okazują się wielopoziomowymi, starannie skomponowanymi alegoriami.

Kraków, czerwiec 2021. Poznajemy dwie zaprzyjaźnione pary trzydziestolatków, humanistów o artystycznych ambicjach: Julię i Szymona oraz Karola i Zuzę. Po blisko szesnastu miesiącach lockdownu pandemia zaczyna odpuszczać, a życie powoli wraca do normy. Do głosu zaczynają dochodzić spychane na margines pragnienia, które zmuszają bohaterów i bohaterki do ponownego przemyślenia swoich biografii. Julia pragnie romansu, o którym będzie mogła pisać wiersze. Szymon żąda akceptacji. Zuza marzy o tym, by mieć Karola na własność. Karol chce blichtru i sławy – uważa, że zasługuje na sukces. Zmiana jednak nie przychodzi. Wszyscy borykają się z brakiem pieniędzy, wypaleniem i poczuciem, że utknęli w życiu, którego dla siebie nie planowali. W niesatysfakcjonujących związkach. W pracy, która nie daje im ani radości, ani godnych zarobków. To opowieść o bankructwie marzeń, o chęci zmiany i przewartościowaniu związków. O konfrontacji z codziennością. O wielkim pragnieniu miłości.

Zeno Cosini, jedna z najważniejszych powieści XX wieku, wydana została w Polsce po II wojnie światowej tylko raz. Teraz to niesłusznie zapomniane, przełomowe dla modernizmu dzieło wraca w znakomitym, nieco odświeżonym przekładzie Zofii Ernstowej.

Krawędź to brutalny, prowokujący i odważny zbiór opowiadań o świecie skupionym na ciele, bólu i pożądaniu. Lidia Yuknavitch jest kronikarką niesamowitości, wydobywa z niej przemoc, cierpienie, odrazę, miłość i troskę. Oddaje głos tym, którzy balansują na krawędzi upadku i odkupienia.

Dzieciństwo spędzone w ubogiej rodzinie w kopenhaskiej dzielnicy robotniczej. Młodość wypełniona pierwszymi próbami literackimi i miłosnymi tęsknotami. Dorosłość naznaczona nieudanymi związkami i głębokim uzależnieniem od opiatów. W spisywaniu swoich wspomnień Ditlevsen jest bezwzględnie szczera, a jednocześnie nieuchwytna, jakby pomimo wielkiego talentu nie mogła uwierzyć, że kilka słów zapisanych na kartce wystarczy, by przekazać prawdę o własnym życiu. „Wiem, że to straszne nie być normalnym, i sama muszę się męczyć z udawaniem, że jestem normalna” – pisze nastoletnia Tove. A w jej życiu szczęście nieustannie miesza się ze smutkiem, pragnienie zmian ze stagnacją, a trzeźwość myśli z narastającym szaleństwem.

Znacie wszystkie tajne przejścia w Hogwarcie? Każdy zakątek królestwa Narnii? Wiecie, jak smakują lizaki z fabryki czekolady pana Wonki? Piliście herbatę z Kapelusznikiem? A może wolicie posiedzieć przy kominku w londyńskim mieszkaniu Sherlocka Holmesa albo pospacerować po papierowych miastach, których nie ma na żadnych mapach? Ten ilustrowany atlas, pełen szczegółów, anegdot i ciekawostek, będzie waszym najlepszym przewodnikiem po światach, które zafascynowały was, gdy czytaliście ulubione powieści. I sami się przekonacie: wcale nie będzie wam się chciało z tych podróży wracać.

W 1986 roku nie uciekliśmy do RFN, a szkoda. Miałem dziesięć lat, dziadka Niemca i kuzyna, który mieszkał ze swoim ojcem w Berlinie Zachodnim. W 86. mama uciekła od nas do najlepszego kolegi taty z pracy. On mieszkał w tym samym bloku, co my,

Pierwsza z serii trzech powieści autorstwa Constance Debré, byłej adwokat, córki wysoko urodzonej baskijskiej modelki i francuskiego dziennikarza z rodziny od pokoleń należącej do politycznego establishmentu. Play boy to dziennik kobiety, która odchodzi od męża, od doniosłego zawodu, porzuca rodzinę, życie pod stałym adresem, która przekreśla rodowód.

ześć opowiadań o najrozmaitszych, wyobrażonych formach sprzeciwu wobec wybrakowanej rzeczywistości – tej, która skłania do uniformizacji, pilnuje obyczajowych norm i pozostawia poczucie zmarnowanego czasu. Groteskowa, nasycona bałkańskim temperamentem opowieść o kontrkulturowej reakcji na nudę i stagnację.

Ostatni biały kraj to najbardziej przystępna i najmniej myląca tropy książka Ilony Witkowskiej. Trochę zabawy przy disco polo, trochę w wojnę, trochę z matką, z psem, z językiem i jeszcze trochę z uzgodnioną rzeczywistością. Nie trzeba mieć ustalonego zdania, czy te zabawy są wesołe, czy raczej prowadzą wszystkich uczestników do upadku jak prastara, a wciąż grana, gra w kółko graniaste. Jak konkluduje sama Witkowska: „ostatni biały kraj / oto tutaj / mamy obecność”. Tylko tyle czy aż tyle?

Wśród wielu możliwych odczytań najnowszy tom Marcina Czerkasowa wydaje się być również głosem pokolenia, które zachowując krytyczny dystans wobec narastającej złożoności aktualnego świata przeżyć, schyłków i kryzysów, a także przybierającej coraz wyraźniej na sile entropii, wciąż usiłuje w jakiś sposób funkcjonować na pozycji usytuowanej „wewnątrz króliczej nory”. Jak pisze Czerkasow: „przyszliśmy na świat w szczelinie”.

Fakty tysiąca i jednej nocy Oliwii Stępień to zapis życia pod presją choroby i stygmatyzacji. Wiersze przywołują wspomnienie dziecka czekającego na tani obiad w karczmie, nastolatki z zeszytem do notowania przewinień matki, pacjentki, która zna wszystkie kody ICD i nazwy dziesiątek neuroleptyków.

Jest rok 1994. W pewnej wiosce w Karyntii, na dalekim południu Austrii, u podnóża gór, narratorka ukrywa się pod ciężarówką, obserwując ludzi kręcących się po podwórzu. Ma jedenaście lat i właśnie gra w chowanego ze swoją przyjaciółką, Lucą, w której jest zakochana. Będzie musiała się z nią pożegnać, bo jej matka realizuje właśnie marzenie o ucieczce z dusznej prowincji. Dziewczynka chowa się i patrzy. Wsłuchuje się w tajemnicze historie, opowiada. Dzięki niej poznajemy absurdalny, śmieszny, ale też niebezpieczny, patriarchalny świat, miejsce, w którym na zakrystii dzieją się bardzo złe rzeczy i gdzie prawdziwa miłość jest zakazana.

Bohaterka powieści mokre wilgotne pragnie rozebrać się ze wszystkiego, w co ubrał ją świat. Chce wyróżnić swój indywidualny zapis poprzez ciało. Przechodząc metamorfozy, odkrywa seksualność na różnych etapach dorastania, wszystkie są częścią doświadczania własnej niezależności. 

Powieść lawiruje między seksualnością a śmiercią. Euforia doświadczania seksualnego miesza się tu z dysforią utraty, tworząc unikalną przestrzeń czasową. Język podąża za ciałem, przekraczając granice jakichkolwiek podziałów, stąd nie ma miejsca na tabu, jest miejsce na nieskrępowane zmysły i czucie.

Szawarwa to opowieść o mieście przestawionym jak sylaby w jego własnej nazwie: niby tym samym, a jednak obcym. Taka, po której trudniej patrzeć na Warszawę tymi samymi oczami.