Literatura piękna

Zamieszczone w niniejszym tomie eseje pochodzą z trzech książek W.G. Sebalda: Die Beschreibung des Unglücks (1985), Unheimliche Heimat (1991) i Logis in einem Landhaus (1998). Obiektami dociekań i interpretacji albo bohaterami esejów niemieckiego autora są m.in. Arthur Schnitzler, Franz Kafka, Elias Canetti, Thomas Bernhard, Joseph Roth, Jean Améry, Jean-Jacques Rousseau, Gottfried Keller, Robert Walser, a do grona pisarzy dołącza Jan Peter Tripp, malarz i szkolny kolega Sebalda; osobny szkic został poświęcony fenomenowi pierwszych autorów żydowskich tworzących w języku niemieckim, takich jak Leopold Kompert i Karl Emil Franzos.

Kapelusz w lamparcie cętki to przejmująca książka o chorobie, przyjaźni i twórczej mocy słów. O tym, że „nigdy nie wiemy, kim są i do czego są zdolni ci, których kochamy”. I o tym, że fikcja bywa naszym jedynym narzędziem rozumienia, a zarazem naszą jedyną możliwą ucieczką.

Literatura na Świecie 3-4/2026

Publikacja „Hedera helix” stanowi artystyczny zapis wielowątkowych poszukiwań wokół motywu bluszczu pospolitego, będącego punktem wyjścia do rozważań nad relacją natury, architektury i ludzkiej obecności. Książka jest efektem interdyscyplinarnego projektu badawczego, łączącego perspektywę botaniczną z refleksją z zakresu teorii sztuki i projektowania.

Sprawy zdrowia, higieny, zwalczania chorób i epidemii były dla pozytywistów kluczowe. Według ich przekonania postęp cywilizacyjny zakłada nie tylko wykształcenie, ale i zdrowie całego społeczeństwa. I to niezależnie od jego rozwarstwienia. Dlatego problemy chorób i ich leczenia mieszczą się w założeniach pracy u podstaw. Obecność tematów maladycznych nie dziwi więc w publicystyce pozytywistów. Zastanawiać może natomiast zasadnicza przemiana w wyborze bohaterów i głównych postaci w ówczesnej prozie. Lekarz, obok inżyniera, to nowa i z reguły pozytywna kreacja literacka.

To nie jest antologia dramatów. To jest książka, która w formie dramatycznej, dialogowej i monologowej opowiada historię i historie. 

Niniejsa książka powstała w przekonaniu, ze polikryzys, choć stanowi źródło problemów i lęków, otwiera również furtkę do krytycznej refleksji nad przyszłością polskich instytucji sztuki. Przedmiotem zainteresowania uczyniliśmy praktyki, które czynią z nich obszar zaangażowania społecznego i politycznego, upodmiotowienia osób wykluczonych i marginalizowanych, a także testowania nowych modeli organizacji i zarządzania.

Zebrane w tej książce eseje to efekt wieloletniej, osobistej spłaty długu, jaki moja wyobraźnia zaciągnęła w spekulującej teologicznie literaturze. Ale jest to również nostalgiczny protest przeciw wymieraniu języków Księgi, które przez wieki współtworzyły wielkie literackie dzieła.