Literatura piękna

Tryptyk z betonu, zmęczenia i śniegu Stanisława Barańczaka z ilustracjami Wojciecha Wołyńskiego był jedną z najważniejszych drugoobiegowych książek poetyckich wydanych w PRL-u. Tom, opublikowany nakładem Krakowskiej Oficyny Studentów (KOS) w 1980 roku, szybko uznano za wydarzenie zarówno pod względem artystycznym, jak i politycznym.

Uhonorowany najważniejszym w Japonii literackim wyróżnieniem – nagrodą Akutagawy – zbiór opowiadań Hiromi Kawakami udowadnia, że można śnić na jawie, że nie wszystko da się ogarnąć umysłem – i że czasami nie warto tego robić. Warto natomiast podążyć tropem skojarzeń, zejść w rewiry nieświadomego. Dotrzeć do tych miejsc, w których dopiero konstytuuje się nasza tożsamość – biologiczna, seksualna, psychologiczna. Świat stworzony przez autorkę znosi wewnętrzne podziały między gatunkami i płciami, jest jednocześnie zmysłowy i hipnotyczny, zanurzony we wciąż odnawiającej się Naturze. Subtelny styl tej prozy służy ekspresji nieposkromionej wyobraźni, która z równą swobodą czerpie z biologii molekularnej, co z psychoanalizy i buddyzmu.

Tobiasz i wielki liść to powieść przenikliwa, zmysłowa, pełna emocji, również tych niełatwych i ambiwalentnych, które opisywane są z melancholią, ale też z humorem.

Bohaterkę poznajemy w momencie, gdy osiąga wiek emerytalny. Ma dość uczelni, studentów i kolegów, zdecydowanie dość tego, czym stała się akademia w efekcie kolejnych reform. Na zakończenie kariery symuluje projekt badawczy wykorzystujący najnowsze technologie. Wątek życia zawodowego układa się w kąśliwą satyrę na uniwersytet, jego rytuały, biurokrację i pustkę ideową.

Denis Johnson, autor Syna Jezusa i Aniołów, napisał powieść o Wietnamie porównywalną rozmachem z Łowcą jeleni i Czasem apokalipsy. W wielowątkowej, obejmującej dwie dekady narracji łączy epicką skalę z niezwykłą czułością wobec ludzi uwikłanych w przemoc, złudzenia i moralny chaos. A nowy przekład Tomasza S. Gałązki świetnie oddaje wielość rejestrów tej prozy: jej brutalność, absurd, melancholię i nadzieję, że komuś mimo wszystko uda się ocaleć.

Autobiografia czerwonego jest powieścią-poematem, rozszczelniającą ramy gatunkowe i wyrastającą z praktyki przekładu literackiego, napisaną po Homerze i Stezychorze, po Emily Dickinson i Gertrude Stein – dowcipną, inteligentną, niepowtarzalną.

Zbiór mocnych, bardzo współczesnych tekstów scenicznych, w których Malina Prześluga z charakterystyczną wrażliwością i językową precyzją podejmuje tematy samotności, wojny, rodzicielstwa, kobiecości i kryzysu tożsamości, a także siły i pułapek komunikacyjnych. Autorka łączy liryzm z groteską, intymność z uniwersalnym przesłaniem. Jej dramaty są wielogłosowe, odważne formalnie i głęboko zakorzenione w naszej codzienności – tej medialnej, rodzinnej, politycznej i emocjonalnej.

Wertepy to cykl impresyjnych epizodów, które w szczególny sposób tworzą zwartą całość. Makabryczne, lecz niepozbawione liryzmu, stanowią w dorobku Buczkowskiego, bezkompromisowego eksperymentatora, dzieło osobne. To bezlitosny portret podolskiej wsi doby międzywojnia – dotkliwej nędzy, która popycha ludzi do zbrodni. Znajdziemy tu nie tylko charakterystyczne dla autora mroczne wyimki z wojennej apokalipsy czy opis degradacji człowieka, którego niszczą nienawiść i zło. Kłębią się tu i mieszają ludzie, ich gesty, obrazy przyrody. Łachy, smród, błoto, gnój, wszy. A równocześnie… ileż tu przebłysków autentycznej poezji! Niniejszej edycji, skrupulatnie opracowanej, towarzyszy obszerny słownik objaśniający zawiłości języka, którym posługiwano się na Podolu.