Filozofia

We live in an age of impotence. Stuck between global war and global finance, between identity and capital, we seem to be incapable of producing that radical change that is so desperately needed. Is there still a way to disentangle ourselves from a global order that shapes our politics as well as our imagination?

Zmierzch Zachodu (1918–1922) należy do „kultowych” współczesnych traktatów z dziedziny filozofii kultury. Autor Oswald Spengler (1880–1936), niemiecki polihistor i wizjoner, przeciwnik demokracji, konserwatysta sceptyczny wobec nazizmu po 1933 roku, w księdze tej szuka diagnozy dla świata, posługując się „morfologią historyczną”.

Wprowadzenie do życia i twórczości Sarah Kofman (1934–1994) – wybitnej francuskiej filozofki, pisarki i feministki o polsko-żydowskich korzeniach. Karoline Feyertag pisze w zgodzie z myślą swojej bohaterki, która uważała, że filozofia jest zawsze sprawą osobistą.

Tom ułożony przez Katarzynę Kuczyńską-Koschany i Wiesława Ratajczaka zbiera szkice znakomitych autorów zogniskowane wokół problemu „kultura śródziemnomorska jako źródło” i stanowi ważny głos w dyskusjach o współczesności – przede wszystkim polskiej, ale wpisanej też w całość tego uniwersum, które wywodzi się z szeroko rozumianych tradycji starożytnych.

Polityki oporu to przenikliwa w rozpoznaniach, przejmująca w wymowie, świetnie napisana książka o relacjach ciała i władzy, o mikrofizyce emancypacji i niszach wyzwolenia, widzianych w perspektywie przeplotu somaestetyki i myśli politycznej.

Miłość, uzdrawiająca chorą Rzecz Pospolitą, jest miłością kosmiczną. Rzeczpospolita okazuje się zaś mikrokosmosem, którym dla tradycji platońsko-arystotelejskiej była zarówno wspólnota polityczna, jak i dusza człowieka. Jest więc – jako wspólnota pierwsza – miejscem, w którym może i powinno zachodzić odwzorowanie ładu natury, osiągane poprzez dążenie do jego pierwszej zasady, czyli dobra.

Noam Chomsky (ur. 1928) to chyba obecnie najsłynniejszy amerykański naukowiec, na pewno najczęściej cytowany. Jest lingwistą, psychologiem, filozofem, a także niezwykle zaangażowanym politycznie działaczem lewicowym, Intelektualistą lewicowym, sam deklaruje się jako anarchosyndykalista. 

W Pochwale lenistwa Bertrand Russell – wybitny filozof, logik i noblista – łączy refleksje z zakresu filozofii, socjologii i etyki, analizując m.in. faszyzm, socjalizm, kulturę Zachodu i wychowanie, a zarazem przedstawia wizję świata, w którym skrócony czas pracy sprzyja twórczości, rozwojowi i bardziej humanistycznemu, spokojnemu życiu.

Hannah Arendt nie zajmuje się w swojej twórczości jednostkami chorobowymi, nie pragnie uleczyć paranoików z ich urazów i manii. Zamiast tego rozważa przesądy, które mają istotny wpływ na rozumienie, jak pisze, „dziedziny spraw ludzkich”. 

Niniejsza książka śledzi relację między nauką a historią w trzech epokach – starożytności, średniowieczu i renesansie – ukazując, jak na przestrzeni wieków próbowano łagodzić napięcie między nimi, zrodzone z arystotelesowskiego rozróżnienia. To historia sporu, ale też prób pojednania.

Społeczeństwo wobec państwa na nowo odczytuje myśl Piotra Kropotkina, ukazując jego anarchizm jako ambitną próbę stworzenia genealogii nowożytnego państwa i kapitalizmu.

Punktem wyjścia do tych rozważań jest dla autora jego własne doświadczenie – przyjacielska relacja z Didierem Eribonem i Édouardem Louisem. Filozof nie zatrzymuje się jednak w pół kroku – z prywatnej opowieści czyni manifest polityczny, w którym upomina się o lepsze, sprawiedliwsze jutro.

Artyści, którzy dali się przekonać do miłosnego projektu autorstwa Rousseau – a przyznawał on wysoką pozycję ich geniuszowi – byli w XIX wieku prawdziwymi psychologami.