Powieść i opowiadania

Wertepy to cykl impresyjnych epizodów, które w szczególny sposób tworzą zwartą całość. Makabryczne, lecz niepozbawione liryzmu, stanowią w dorobku Buczkowskiego, bezkompromisowego eksperymentatora, dzieło osobne. To bezlitosny portret podolskiej wsi doby międzywojnia – dotkliwej nędzy, która popycha ludzi do zbrodni. Znajdziemy tu nie tylko charakterystyczne dla autora mroczne wyimki z wojennej apokalipsy czy opis degradacji człowieka, którego niszczą nienawiść i zło. Kłębią się tu i mieszają ludzie, ich gesty, obrazy przyrody. Łachy, smród, błoto, gnój, wszy. A równocześnie… ileż tu przebłysków autentycznej poezji! Niniejszej edycji, skrupulatnie opracowanej, towarzyszy obszerny słownik objaśniający zawiłości języka, którym posługiwano się na Podolu.

Powieść Agnieszki Głębickiej prowadzi nas przez dzieje śląskich rodzin, nierzadko rozdartych między tym, co polskie, a tym, co niemieckie. Śląszczyki tętnią powieściowym życiem. Są wielowarstwową powieścią o ludziach i miejscach, które jak w soczewce skupiają wielką i małą historię. A przede wszystkim o kobietach, które potrafią zawalczyć o swoje.

Dzikie domy opowiadają o zakorzenieniu i wszystkim, co się z nim wiąże: o poczuciu bezpieczeństwa, ale również o ciasnocie horyzontów i myśli, o próbach wyrwania się z matni, lecz także o rezygnacji i bierności, która zabija życie. Przyglądamy się bezdrożom, jakimi kroczą dzisiejsi młodzi mężczyźni, choć też sprytowi, energii i sprawczości młodej dziewczyny – być może właśnie jej uda się wyrosnąć z ponurego świata pubów, papierosowego dymu i fatalizmu.

W swojej brawurowej powieści Scott Preston opowiada o zapomnianej Anglii i przegranym pokoleniu, o trudach życia na dalekiej prowincji i farmerach bezgranicznie oddanych codziennej walce o przetrwanie. Pożyczone wzgórza to brutalna, a zarazem piękna, pełna gniewu, a jednocześnie poetycka elegia o końcu małego świata. 

Zainspirowany rodzinną historią zaledwie dwudziestodwuletniego autora Lázár to międzynarodowy literacki fenomen, który zyskał rozgłos jeszcze przed publikacją. Ta tajemnicza gotycka saga została napisana z rozmachem godnym Buddenbrooków czy Stu lat samotności i niczym otaczający zamek Lázárów las ma moc, by zawładnąć i pochłonąć.

W opowiadaniach ze zbioru Alaskę masz we krwi, uhonorowanego Nagrodą im. Flannery O’Connor, Melinda Moustakis czerpie z dziedzictwa własnej rodziny osadników, by po mistrzowsku opisać surowe krajobrazy amerykańskiej Północy i równie surowe relacje międzyludzkie. Dekonstruuje legendę Alaski, kreśląc mapę blizn jej najwytrwalszych mieszkańców. 

Pierwsza powieść współtwórcy i najwybitniejszego pisarza kryminału noir, Raymonda Chandlera. Nowe tłumaczenie Bartosza Czartoryskiego w końcu pozwala docenić dowcip, błyskotliwość i nieprzeciętną inteligencję głównego bohatera.

Angielski przyrodnik Clarke podróżuje do Argentyny w poszukiwaniu pewnego nadzwyczajnego zająca żyjącego na pampie, szybkiego jak pogłoska i nigdy przez nikogo nie widzianego. Za przewodnika służy mu gauczo, a towarzyszy, na wyraźną prośbę dyktatora Rosasa, młody i uczuciowy akwarelista, nader rzadko sięgający po pędzel. Bardziej dzięki koniom niż przewodnikowi Clarke natyka się na rdzennych Huilliczów. Ich wódz Cafulcurá gości przybyszów w obozowisku, w którym opowiadane są – i co rusz przerywane – intrygujące historie, udzielane połowiczne odpowiedzi na pytania, a prawda wymyka się niczym zając w polu.

Boże, jestem za gruby!

Nikt mnie nie kocha!

A przecież jestem jeszcze młody. Ale zawsze tak było.

W szkole przezywali mnie „Baleron”, a potem „Salceson” albo „Schabowy”, albo „Tłuścioch”.

Boże, jakże cierpiałem! Tylko ja jeden wiem, jaka obfitość cnót ukrywa się pod moimi zwałami tłuszczu.

W trzecim, Panicznym tomie Dzieł wybranych Topora nie ma ani grama waty. Każde zdanie uczestniczy w twórczej grze wyobraźni i jest przesiąknięte piekielną inteligencją. Jest tu przenikliwość obnażająca konwencję literacką czy społeczną, ośmieszająca jakieś motywacje czy ambicje, jest komizm, niesprowadzający się do śmiesznych dialogów i obrazków, ale będący metodycznym sposobem przetwarzania rzeczywistości. Obejmuje on cały świat przedstawiony tych tekstów: to pan-komizm, wszech-komizm.

Nowe opowiadania przy ginie to klasyka portugalskiej literatury z pogranicza surrealizmu, pełna czarnego humoru i sarkazmu.