Biografie i dzienniki

Annie Ernaux to bez wątpienia jedna z najważniejszych współczesnych pisarek francuskich, a jej autobiograficzne Lata po raz pierwszy ukazują się po polsku. „Czy byłabym szczęśliwsza, mając inne życie?” – zdaje się stale pytać Ernaux, prowadząc nas przez kolejne dekady swej biografii, które w mistrzowskim laboratorium jej prozy stają się zarazem biografią całego pokolenia. 

Albert Camus prowadził notatniki w latach 1935-1959. Konfrontuje się w nich nieustannie ze światem i samym sobą. Ciekawy wszystkich i wszystkiego, opowiada anegdoty, notuje pomysły i komentuje swoją twórczość. Od wpisów lapidarnych do krótkich szkiców. Pełno przemyśleń i rozmyślań, obrazków, filozoficznych zapisków, listów, zalążków utworów, notatek z lektur, namysłów nad twórczością, życiem, światem. Notatniki to świadectwo pragnienia harmonii, do której dąży „poprzez najbardziej strome ścieżki”. 

Odczytane z rękopisów listy, po raz pierwszy publikowane wyklejanki i drobiazgowe przypisy Ryszarda Krynickiego składają się na fascynujący, bogaty i wielowymiarowy portret literackiej przyjaźni Wisławy Szymborskiej i Stanisława Barańczaka. Książka jest efektem pracy w archiwum Wisławy Szymborskiej zdeponowanym w Bibliotece Jagiellońskiej, gdzie znajduje się około 80 listów Stanisława Barańczaka do Wisławy Szymborskiej.

Jak to się stało, że Jorge Zalszupin, nieznany w Europie architekt, migrant z Polski, został współtwórcą brazylijskiego modernizmu, w tym ikonicznych projektów, jak stoliczki Petalas, które do dziś wpisują się w kanon eleganckiego wnętrza od Nowego Jorku po Warszawę? Odpowiedź na to pytanie jest bardzo złożona, podobnie jak biografia, którą spisał sam twórca. Poznajemy jego warszawskie dzieciństwo, okoliczności wyjazdu do Rumunii, potem realia studiów w czasie wojny. Zalszupin szczerze relacjonuje rozterki z czasów powojennych, pierwsze kroki w zawodzie i decyzję o wyprawie za ocean. A następnie brazylijski etap życia, który rozwija się pod znakiem rodziny i kariery zawodowej.

Biografia Baker to kalejdoskop światów, epok i tożsamości. Na orbicie Josephine krążyli między innymi Charles de Gaulle, Jackie Kennedy, Grace Kelly, Charlie Chaplin, Fidel Castro i Frida Kahlo. Adoptowała dwunastkę dzieci różnych narodowości, tworząc „tęczową rodzinę” – żywy manifest międzyludzkiej równości. Z pasją gromadziła egzotyczne zwierzęta i jeszcze większe rzesze wielbicieli.

Eseje biograficzne o 15 kobietach, wojowniczkach na rzecz Inności, na rzecz zmiany i niemieszczenia się w schematach, które utorowały drogę dzisiejszym osobom queer. O osobach, którym nie da się przykleić jednej etykiety.

W naszej nieodległej, bo peerelowskiej, historii tworzyła niezwykła pisarka, o której bardzo niesprawiedliwie zapomnieliśmy prawie zupełnie. Była to Róża Ostrowska (1926–1975). Lektura autobiografizującego tomu, który właśnie trzymają Państwo w rękach, daje szansę, ażeby w części naprawić to krzywdzące zapomnienie i odkryć świat pisarki pełen tajemniczych przejść i zdumiewających połączeń. 

W tej poruszającej ilustrowanej biografii dziennikarka i pisarka Joanna Moorhead podąża śladem swej kuzynki, aby ze swadą opisać życie i twórczość Leonory, jej miłości i przyjaźnie. Zabiera czytelnika w osobistą podróż przez Wielką Brytanię, Europę, Stany Zjednoczone i Meksyk. 

Drugi tom wieloaspektowej i wielowątkowej biografii Franza Kafki pióra Reinera Stacha, w przekładzie Sławy Lisieckiej, obejmuje lata 1910-1915. Wkraczamy w czas decyzji.

Nagrodzona Nike Czytelników i Nagrodą im. Kościelskich biografia Czesława Miłosza to owoc dziesięcioletniej pracy jej autora. Andrzej Franaszek – spotykając przyjaciół Poety, badając źródła w Polsce, na Litwie, we Francji i w Ameryce – ukazał Miłosza innego niż ten, którego znamy z podręczników. Widzimy Noblistę jako człowieka pełnego namiętności, niewolnego od błędów, dokonującego dramatycznych wyborów osobistych i politycznych, ale też poznajemy jego wyobraźnię i wrażliwość poetycką. Opowieść o nim to wreszcie panorama XX wieku, wszak – jak to ujęła niegdyś Maria Janion – Miłosz przewędrował „wszystkie piekła i niektóre raje” tego stulecia.

12 sierpnia 2022 - dziesięć lat po publikacji autobiografii Salmana Rushdiego zatytułowanej Joseph Anton - życie dopisało dramatyczny epilog do tamtej ksiązki. Na scenę amfiteatru w Chautauqua w stanie Nowy Jork w trakcie spotkania z autorem, który miał mówić m.in. o wolności słowa, wtargnął młody Amerykanin i zadał wybitnemu pisarzowi kilkanaście ciosów nożem. Dlaczego to zrobił? Czy motywem była fatwa z 1989 roku?

„Nareszcie mogę mówić we własnym imieniu, własnym językiem, o rzeczach, które przeżyłem, a nie zmyśliłem, na temat, który mnie najbardziej interesuje, czyli o moim doświadczeniu tego, co nazywamy potocznie "życiem"! Co za ulga!”