Katalog

Denis Johnson, autor Syna Jezusa i Aniołów, napisał powieść o Wietnamie porównywalną rozmachem z Łowcą jeleni i Czasem apokalipsy. W wielowątkowej, obejmującej dwie dekady narracji łączy epicką skalę z niezwykłą czułością wobec ludzi uwikłanych w przemoc, złudzenia i moralny chaos. A nowy przekład Tomasza S. Gałązki świetnie oddaje wielość rejestrów tej prozy: jej brutalność, absurd, melancholię i nadzieję, że komuś mimo wszystko uda się ocaleć.

Autobiografia czerwonego jest powieścią-poematem, rozszczelniającą ramy gatunkowe i wyrastającą z praktyki przekładu literackiego, napisaną po Homerze i Stezychorze, po Emily Dickinson i Gertrude Stein – dowcipną, inteligentną, niepowtarzalną.

Utwory Mała księga i Wariacje pocztowe należą do szczytowych osiągnięć artystycznych Kazimierza Brandysa. Oba dzieła powstały w zbliżonym czasie (1968–1971) w reakcji na antysemicką i antyinteligencką kampanię lat 1967–1968.

„Pamiętnik mówiony” Aleksandra Wata to żywy, meandryczny zapis wspomnień, które stanowią niezwykle cenne świadectwo historii Rzeczypospolitej oraz rodzimej kultury ubiegłego stulecia. Urodzony w 1900 roku pisarz obserwował rewolucję rosyjską i odzyskanie przez Polskę niepodległości, przeżył dwie wojny światowe, był więźniem politycznym i emigrantem, ponadto czynnie współtworzył życie literackie.

Bernhard, Bolaño, Coetzee, Knausgård, Modiano, Sebald, Vila-Matas, Zambra i wielu, wielu innych – bohaterów tej książki pozornie łączy mało, czasem niemal nic. Pozornie, bo Arkadiusz Żychliński wskazuje wspólny mianownik, którego jako czytelnicy przyzwyczajeni do idei kultur narodowych i gatunkowych granic zwykliśmy nie zauważać: wszyscy pisarze są obywatelami republiki literatury, wszyscy próbują pochwycić rzeczywistość w pajęczą sieć słów. A kiedy język drży na jednym jej krańcu, nie pozostaje to bez echa ani w centrum, ani na literackich rubieżach.

Zbiór mocnych, bardzo współczesnych tekstów scenicznych, w których Malina Prześluga z charakterystyczną wrażliwością i językową precyzją podejmuje tematy samotności, wojny, rodzicielstwa, kobiecości i kryzysu tożsamości, a także siły i pułapek komunikacyjnych. Autorka łączy liryzm z groteską, intymność z uniwersalnym przesłaniem. Jej dramaty są wielogłosowe, odważne formalnie i głęboko zakorzenione w naszej codzienności – tej medialnej, rodzinnej, politycznej i emocjonalnej.

Wertepy to cykl impresyjnych epizodów, które w szczególny sposób tworzą zwartą całość. Makabryczne, lecz niepozbawione liryzmu, stanowią w dorobku Buczkowskiego, bezkompromisowego eksperymentatora, dzieło osobne. To bezlitosny portret podolskiej wsi doby międzywojnia – dotkliwej nędzy, która popycha ludzi do zbrodni. Znajdziemy tu nie tylko charakterystyczne dla autora mroczne wyimki z wojennej apokalipsy czy opis degradacji człowieka, którego niszczą nienawiść i zło. Kłębią się tu i mieszają ludzie, ich gesty, obrazy przyrody. Łachy, smród, błoto, gnój, wszy. A równocześnie… ileż tu przebłysków autentycznej poezji! Niniejszej edycji, skrupulatnie opracowanej, towarzyszy obszerny słownik objaśniający zawiłości języka, którym posługiwano się na Podolu.

Weronika Kostyrko rekonstruuje burzliwe życie Poli Nireńskiej na podstawie zdjęć, listów, wycinków prasowych i rozmów z tymi, którzy Nireńską pamiętają, i oddaje swojej bohaterce sprawiedliwość, tkając historię o pragnieniu wolności i przeszłości, od której nie sposób uciec.

Powieść Agnieszki Głębickiej prowadzi nas przez dzieje śląskich rodzin, nierzadko rozdartych między tym, co polskie, a tym, co niemieckie. Śląszczyki tętnią powieściowym życiem. Są wielowarstwową powieścią o ludziach i miejscach, które jak w soczewce skupiają wielką i małą historię. A przede wszystkim o kobietach, które potrafią zawalczyć o swoje.

Opowieść o wczasach w PRL-u zaczyna się od nieufności. Tuż po wojnie urlop nie jest oczywistością, lecz propozycją, z którą „masy pracujące” trzeba dopiero zaznajomić. Państwo organizuje wypoczynek odgórnie – w sanatoriach, ośrodkach zakładowych, na koloniach – i tworzy system, który ma objąć miliony. W tej historii powracają konkretne miejsca: od uzdrowisk i górskich kurortów po nadmorskie ośrodki i leśne enklawy. Krynica, Ustka, Kudowa, Szczawnica i wiele, wiele innych – każde z nich staje się sceną podobnych doświadczeń.

Dzikie domy opowiadają o zakorzenieniu i wszystkim, co się z nim wiąże: o poczuciu bezpieczeństwa, ale również o ciasnocie horyzontów i myśli, o próbach wyrwania się z matni, lecz także o rezygnacji i bierności, która zabija życie. Przyglądamy się bezdrożom, jakimi kroczą dzisiejsi młodzi mężczyźni, choć też sprytowi, energii i sprawczości młodej dziewczyny – być może właśnie jej uda się wyrosnąć z ponurego świata pubów, papierosowego dymu i fatalizmu.

W swojej brawurowej powieści Scott Preston opowiada o zapomnianej Anglii i przegranym pokoleniu, o trudach życia na dalekiej prowincji i farmerach bezgranicznie oddanych codziennej walce o przetrwanie. Pożyczone wzgórza to brutalna, a zarazem piękna, pełna gniewu, a jednocześnie poetycka elegia o końcu małego świata.