Sztuka

Książka ta jest efektem współpracy Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego i Muzeum Łazienki Królewskie. Powstała w wyniku projektu badawczego wiążącego się z dwusetną rocznicą śmierci Marcella Bacciarellego - pierwszego malarza króla Stanisława Augusta i pierwszego dziekana Oddziału Sztuk Pięknych Uniwersytetu Warszawskiego.

Konkretne budynki i ich plany stanowią doskonałą podstawę do opowiadania o przeszłości. Dzięki nim możliwe jest spojrzenie na powszechnie znane wydarzenia z nowej perspektywy. Z takiego przekonania wyrosła koncepcja wystawy "Iluzje wszechwładzy. Architektura i codzienność pod okupacją niemiecką" (Centrum Kultury Zamek w Poznaniu. 18.10.2024 - 9.02.2025) oraz towarzyszącego jej katalogu.

Obszerny album poświęcony twórczości Christiana Jankowskiego zawiera retrospektywny przegląd jego prac z lat 1992–2013, a także dokumentację wystawy Historia wagi ciężkiej, łączącej w oryginalny sposób sport, sztukę i historię. Zaproszeni do projektu sportowcy – polscy ciężarowcy – podjęli wysiłek, aby siłą swoich mięśni unieść na chwilę wybrane warszawskie pomniki i w ten sposób zmierzyć się z historią.

Katalog pierwszej wystawy w nowym budynku MSN, a zarazem książka dyskutująca rolę i zadania muzeum sztuki współczesnej dzisiaj – w Polsce i na świecie, w czasach niepokoju. 

This catalog, marking the inaugural exhibition in the new building of the Museum of Modern Art in Warsaw, also serves as a book exploring the role and mission of a contemporary art museum today— in Poland and internationally, amidst a turbulent era. 

Katalog prezentujący prace z lat 30/60, twórców brytyjskich związanych z środowiskiem artystycznym nadmorskiej miejscowości St Ives. Ich obrazy i rzeźby o abstrakcyjnej formie pozostawały w silnej korelacji z kajobrazem, były wyrazem doświadczania przebywania w nim. W albumie znajdziemy także malarstwo polskich artystów rezonujące w dialogu z twórczością brytyjską.

„nie czytaj
weź
papierki patyki deski
połącz pomaluj twórz”.

Holenderskie wydanie pierwszej suprematystycznej książki obrazkowej El Lissitzkiego z wiosny 1922 roku, zredagowane i opublikowane kilka miesięcy później w Hadze przez Theo van Doesburga. Nowa edycja opowieści o „dwóch kwadratach przybywających z daleka na Ziemię” ukazała się w jesiennym numerze czasopisma „De Stijl”, co wymagało zmiany układu publikacji z pionowego na poziomy. Ponadto przekład na język niderlandzki wymusił zastosowanie nowych rozwiązań typograficznych – w duchu oryginału, jednak nieco zmieniających odbiór tekstu.

„nie czytajcie
bierzcie
karteczki patyczki drewienka
składajcie malujcie budujcie”.

Pierwsza suprematystyczna książka „skonstruowana” przez El Lissitzkiego w 1920 roku w Witebsku, w okresie współpracy z Kazimierzem Malewiczem. Wydana dwa lata później w Berlinie, przedstawia historię dwóch kwadratów, które przybywają na Ziemię, by zaprowadzić nowy ład. Zamysł ukazania rewolucji komunistycznej wydaje się oczywisty, jednak pod przekazem propagandowym kryją się inne warstwy odczytania tekstu.

Ze wstępu Maxa Billa:

Książkę tę można uznać za trzeci tom pism teoretycznych o sztuce napisanych przez Kandinskiego. Pierwszym byłaby tu praca O duchowości w sztuce, która ukazała się po raz pierwszy w grudniu 1911 roku w Monachium, w wydawnictwie Pipera. Drugim mogłaby być książka Punkt i linia a płaszczyzna, wydana przez Alberta Langena w Monachium w 1926 roku jako dziewiąta publikacja w serii Biblioteka Bauhausu. Obie te książki Kandinsky napisał jako powiązane ze sobą traktaty teoretyczne; drugi stanowi logiczną kontynuację pierwszego.

Pierwsze polskie wydanie w przekładzie i w opracowaniu graficznym Stanisława Fijałkowskiego oraz pod redakcją Bernarda Keplera ukazało się w 1996 roku nakładem Państwowej Galerii Sztuki w Łodzi. Niniejsza druga edycja prezentuje tekst w niemal niezmienionej postaci, zgodnie z szóstym wydaniem Benteli-Verlag z 1959 roku, stanowiącym podstawę przekładu. Zgodnie z wolą spadkobiercy tłumacza w tekście nie wprowadzono żadnych znaczących zmian – zachowano oryginalną interpunkcję, pisownię oraz składnię, a cytowane fragmenty utworów pozostawiono w przekładzie Stanisława Fijałkowskiego. Z tego samego powodu przyjęto spolszczony zapis nazwiska autora O duchowości, zaproponowany i konsekwentnie stosowany przez tłumacza.

Jesienią 1923 roku w Bauhausie w Weimarze powstała koncepcja wydania serii książek w celu dokumentowania i rozpowszechniania idei nowego wzornictwa. Ostatecznie ukazało się 14 z 54 planowanych tomów w opracowaniu redakcyjnym Waltera Gropiusa i László Moholyego-Nagya.

W stulecie tej inicjatywy oddajemy w ręce czytelnika pierwszy polski przekład Szkicownika pedagogicznego, drugiego tomu serii.

Tych dziesięć zarejestrowanych i opublikowanych rozmów to jednocześnie dziesięć szczególnych sytuacji komunikacyjnych pozwalających na zrekonstruowanie losu artysty muzycznego we współczesnej Polsce.

Karykatura współtworzy polską kulturę materialną od przeszło kilkuset lat, jednak badania nad nią pozostają na marginesie zainteresowań środowiska naukowego. Pojedyncze opracowania, artykuły czy teksty katalogowe, dążąc do wypełnienia luki w tej dziedzinie, przybliżają wybrane aspekty, zagadnienia czy problemy, w niewielkim stopniu odnosząc się do piśmiennictwa historiograficznego z XIX i XX wieku. Tymczasem posiada ono stosunkowo długą tradycję.

Katalog wystawy „Butenko dla małych i dużych” to wybór 300 żartów rysunkowych i krótkich form komiksowych wybranych z przepastnego archiwum rodziny artysty. Przygotowując materiały do druku, podjęliśmy decyzję, by zostawić skany w stanie surowym, uznając, że nieoczyszczone prace z widocznymi poprawkami i odręcznymi notatkami, odsłaniają niezwykły warsztat rysownika.