Literatura piękna

Fakty tysiąca i jednej nocy Oliwii Stępień to zapis życia pod presją choroby i stygmatyzacji. Wiersze przywołują wspomnienie dziecka czekającego na tani obiad w karczmie, nastolatki z zeszytem do notowania przewinień matki, pacjentki, która zna wszystkie kody ICD i nazwy dziesiątek neuroleptyków.

Jest rok 1994. W pewnej wiosce w Karyntii, na dalekim południu Austrii, u podnóża gór, narratorka ukrywa się pod ciężarówką, obserwując ludzi kręcących się po podwórzu. Ma jedenaście lat i właśnie gra w chowanego ze swoją przyjaciółką, Lucą, w której jest zakochana. Będzie musiała się z nią pożegnać, bo jej matka realizuje właśnie marzenie o ucieczce z dusznej prowincji. Dziewczynka chowa się i patrzy. Wsłuchuje się w tajemnicze historie, opowiada. Dzięki niej poznajemy absurdalny, śmieszny, ale też niebezpieczny, patriarchalny świat, miejsce, w którym na zakrystii dzieją się bardzo złe rzeczy i gdzie prawdziwa miłość jest zakazana.

Bohaterka powieści mokre wilgotne pragnie rozebrać się ze wszystkiego, w co ubrał ją świat. Chce wyróżnić swój indywidualny zapis poprzez ciało. Przechodząc metamorfozy, odkrywa seksualność na różnych etapach dorastania, wszystkie są częścią doświadczania własnej niezależności. 

Powieść lawiruje między seksualnością a śmiercią. Euforia doświadczania seksualnego miesza się tu z dysforią utraty, tworząc unikalną przestrzeń czasową. Język podąża za ciałem, przekraczając granice jakichkolwiek podziałów, stąd nie ma miejsca na tabu, jest miejsce na nieskrępowane zmysły i czucie.

Szawarwa to opowieść o mieście przestawionym jak sylaby w jego własnej nazwie: niby tym samym, a jednak obcym. Taka, po której trudniej patrzeć na Warszawę tymi samymi oczami.

Moses Aloetta – znany z Samotnych londyńczyków przybysz z Trynidadu, wieloletni mieszkaniec sutereny, przewodnik znajomków po urzędach i angielskich zwyczajach – w końcu ziszcza swoje marzenie: awansuje w hierarchii społecznej. Okazyjnie nabywa rozpadającą się kamienicę i sam zostaje landlordem. Teraz to on mieszka w apartamencie na najwyższym piętrze i to on wynajmuje innym pokoje.

Przypadek F. to subtelna analiza gaslightingu, napisana na długo przed tym, zanim pojęcie to zadomowiło się w naszych umysłach. Przede wszystkim jednak – w swojej fragmentarycznej, rwanej formie – to najpełniejsza literacka opowieść o traumie, jaką kiedykolwiek stworzono.

Zbiór scenariuszy Ingmara Bergmana, które z różnych powodów nie doczekały się sfilmowania. Jest to pierwsze polskie wydanie tych dzieł. Wydanie zawiera posłowie przetłumaczone z wydania szwedzkiego autorstwa Maaret Koskinen. Autorem tłumaczenia jest Tadeusz Szczepański, autor monografii o Ingmarze Bergmanie.

Akcja powieści Całe życie Sabiny Heleny Boguszewskiej z 1934 roku rozgrywa się na dwóch planach czasowych: w teraźniejszości i w subiektywnym czasie wspomnień. Czas teraźniejszy obejmuje paromiesięczny okres ostatniego stadium nieuleczalnej choroby bohaterki. Czas wspomnień natomiast rozciąga się na całe życie Sabiny. To przedśmiertny obrachunek z własnym życiem, który przywodzi na myśl film autobiograficzny, wyświetlający się w pamięci człowieka w chwili jego śmierci.

Czworo młodych literaturoznawców łączy przyjaźń oraz fascynacja dziełem Benna von Archimboldiego, którego literacka sława jest równie wielka, jak tajemnica otaczająca jego osobę: należy on do gatunku pisarzy zaginionych, których nikt nigdy nie widział. Na wieść o tym, że Archimboldi przebywa w Meksyku, w Santa Teresa, krytycy rozpoczynają poszukiwania.

Draka w Harlemie to klasyka kryminału noir. Chester Himes łączy makabrę z groteskowym humorem, a wartką akcję – z gorzkim komentarzem społeczno-politycznym. I przy okazji tworzy jeden z najbardziej sugestywnych portretów nowojorskiej społeczności Czarnych w latach pięćdziesiątych XX wieku.

W centrum książki Marty Lisok znajduje się zapach – medium długo spychane na margines (nie tylko) historii sztuki. To książka o sztuce po epoce dominacji oka: o doświadczeniach, których nie da się łatwo zobaczyć, sfotografować ani zamknąć w obrazie. Zapach działa inaczej – przenika, przywołuje wspomnienia, drażni, miesza porządki. Staje się sposobem mówienia o współzależności i kruchości wspólnego świata.