Powieść i opowiadania

Przypadek F. to subtelna analiza gaslightingu, napisana na długo przed tym, zanim pojęcie to zadomowiło się w naszych umysłach. Przede wszystkim jednak – w swojej fragmentarycznej, rwanej formie – to najpełniejsza literacka opowieść o traumie, jaką kiedykolwiek stworzono.

Zbiór scenariuszy Ingmara Bergmana, które z różnych powodów nie doczekały się sfilmowania. Jest to pierwsze polskie wydanie tych dzieł. Wydanie zawiera posłowie przetłumaczone z wydania szwedzkiego autorstwa Maaret Koskinen. Autorem tłumaczenia jest Tadeusz Szczepański, autor monografii o Ingmarze Bergmanie.

Akcja powieści Całe życie Sabiny Heleny Boguszewskiej z 1934 roku rozgrywa się na dwóch planach czasowych: w teraźniejszości i w subiektywnym czasie wspomnień. Czas teraźniejszy obejmuje paromiesięczny okres ostatniego stadium nieuleczalnej choroby bohaterki. Czas wspomnień natomiast rozciąga się na całe życie Sabiny. To przedśmiertny obrachunek z własnym życiem, który przywodzi na myśl film autobiograficzny, wyświetlający się w pamięci człowieka w chwili jego śmierci.

Czworo młodych literaturoznawców łączy przyjaźń oraz fascynacja dziełem Benna von Archimboldiego, którego literacka sława jest równie wielka, jak tajemnica otaczająca jego osobę: należy on do gatunku pisarzy zaginionych, których nikt nigdy nie widział. Na wieść o tym, że Archimboldi przebywa w Meksyku, w Santa Teresa, krytycy rozpoczynają poszukiwania.

Draka w Harlemie to klasyka kryminału noir. Chester Himes łączy makabrę z groteskowym humorem, a wartką akcję – z gorzkim komentarzem społeczno-politycznym. I przy okazji tworzy jeden z najbardziej sugestywnych portretów nowojorskiej społeczności Czarnych w latach pięćdziesiątych XX wieku.

Kapelusz w lamparcie cętki to przejmująca książka o chorobie, przyjaźni i twórczej mocy słów. O tym, że „nigdy nie wiemy, kim są i do czego są zdolni ci, których kochamy”. I o tym, że fikcja bywa naszym jedynym narzędziem rozumienia, a zarazem naszą jedyną możliwą ucieczką.

Literatura na Świecie 3-4/2026