Edwin A. Abbott, Płaskonia. Powieść o wielu wymiarach

Satyryczna nowela stylizowana na traktat naukowy autorstwa brytyjskiego pedagoga, teologa i pisarza Edwina A. Abbotta (1838–1926) w nowym, odświeżonym przekładzie Emilii Kiereś. Znaczące dzieło, które prowokuje do refleksji nad percepcją, społeczeństwem i granicami ludzkiego poznania.

Narrator, czyli Kwadrat, mieszkaniec dwuwymiarowej Płaskonii, opisuje prawa rządzące znanym mu światem – jego geometrię, fizykę, a przede wszystkim strukturę społeczną, w której kobiety są zredukowane do Odcinków, a każdemu mężczyźnie pozycja w hierarchii jest przypisana według liczby boków i rozstawienia kątów. Gdy jednak w jego uporządkowanej rzeczywistości pojawia się Kula – byt z wyższego wymiaru – zmuszony jest zakwestionować to, co uważał za dotychczasowy pewnik. Abbott za pośrednictwem przygód Kwadratu w Punktostanie, w Liniostanie i w Przestrzenii stawia pytania wykraczające daleko poza matematykę: o relatywizm poznawczy i o mechanizmy, którymi każde społeczeństwo broni się przed rewizją własnych założeń.

Błyskotliwa metafora struktur wiktoriańskiego społeczeństwa, a zarazem uniwersalna przypowieść o ograniczonym zasięgu ludzkiej percepcji powraca w nowym tłumaczeniu, aby pobudzić do refleksji nad konfrontacją z nieznanym.