Katalog

Malinowska w swoim reportażu o Katowicach biegle korzysta z dwóch perspektyw – krytycznej wychowanki przykopalnianej dzielnicy Giszowiec i czułej obserwatorki miasta zbudowanego na przemyśle, które musiało z niego zrezygnować, by określić swoją tożsamość na nowo.

Katalog towarzyszy pierwszej wystawie z tak obszerną prezentacją prac Marioli Przyjemskiej, przybliżającą jej dorobek ze wszystkich okresów twórczości. Na monograficznej wystawie zostanie zaprezentowane ponad 100 dzieł wykonanych na przestrzeni ostatnich czterech dekad. Ekspozycja ma za zadanie przybliżyć twórczość artystki, zawsze w nowatorski sposób sięgającej zarówno po najnowsze, jak i tradycyjne media — od malarstwa i rysunku, przez fotografię, po wideo. Przyjemska w żywy i zaangażowany sposób komentuje przeobrażenia realnego i symbolicznego polskiego krajobrazu potransformacyjnego. Na początku lat 90. XX wieku — niemal dekadę przed socjologami i badaczami kultury — odkryła, jak wielkie znaczenie we współczesnym świecie mają marka i logo. Artystka mimo to nie zajęła dotąd należnego jej miejsca w kanonie współczesnej sztuki polskiej — pojawiała się na ważnych wystawach zbiorowych w kraju i za granicą, często w kontekście sztuki krytycznej, ale bez większego oddźwięku. 

Katalog wystawy “Mariola Przyjemska. Kosumpcja, konstrukcja i melancholia” jest efektem pracy z powstającym na przestrzeni czterech dekad zbiorem obrazów, fotografii i filmów artystki. Redaktorki i kuratorki wystawy: Ewa Majewska i Ewa Opałka przypominają najważniejsze cykle prac Przyjemskiej, proponują różne perspektywy badawcze zapraszając do współpracy badaczki sztuki kobiet: profesor Izabelę Kowalczyk, Camilę McHugh i Dorotę Jagodę Michalską. Ujęty w atrakcyjną oprawę graficzną projektu Jakuba de Barbaro nawiązującą do pism life-stylowych katalog ujmuje również kalendarium życia i twórczości artystki.

Dworce w Warszawie i Katowicach, poznański Okrąglak, Obserwatorium Meteorologiczne na Śnieżce, warszawski Pawilon Chemii i Supersam, wreszcie głośne ostatnio Emilia i Cracovia. Zdaniem jednych –  budynki zasługujące na podziw i uznanie, zdaniem innych – ohydne komunistyczne baraki, które należy zrównać z ziemią. Dlaczego budzą takie kontrowersje? Jakie były okoliczności ich powstania i dlaczego niektórych z nich już nie ma? Czy i jak w ciągu kilku lat od pierwszego wydania książki zmienił się status tej architektury?

Nieswojość - książka ukazująca się jako koedycja Wrocławskiego Wydawnictwa Warstwy i Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie - to interdyscyplinarny projekt fotograficzno-literacki, którego autorki i autorzy za główny cel postawili sobie przeprowadzenie pogłębionej refleksji nad krajobrazem mentalnym Polaków na tle burzliwej historii Dolnego Śląska. Fotograficzny esej pomysłodawców tego przedsięwzięcia uzupełniony zostało o teksty literackie pisarzy i publicystów (m.in. Olgi Tokarczuk i Ziemowita Szczerka), a także reportaże i analizy popularnonaukowe. A wszystko po to, by lepiej zrozumieć fenomen regionu Polski, w którym po wojnie dokonała się niemal całkowita wymiana ludności, i na nowo zastanowić się nad kulturowymi konsekwencjami tego wydarzenia.  

Redakcja i fotografie: Agata Pankiewicz, Marcin Przybyłko Teksty: Karol Maliszewski, Ziemowit Szczerek, Olga Tokarczuk, Piotr Jakub Fereński, Zdzisław Skrok, Ilona Witkowska, Marta Leśniakowska, Leszek Koczanowicz, Magdalena Barbaruk oraz Henryk Worcell

Kolejny tom z naszej serii ilustrowanych dwujęzycznych atlasów architektury, a zarazem pierwszy monograficzny atlas miasta. Łódź reprezentuje tu 65 obiektów – oprócz najstarszych zabytków, pałaców i fabryk są to także mniej znane modernistyczne budynki, pawilony z okresu PRL, neony, murale i rzeźby. Wyboru spośród setek interesujących dzieł łódzkiej architektury dokonali autorzy tekstów – Anna Ciarkowska i Błażej Ciarkowski, znawcy i miłośnicy miasta.

MUR. Ilustrowany atlas architektury Muranowa obejmuje obszar rozciągający się na północ od alei „Solidarności”, do torów kolejowych, czyli granicy z Żoliborzem. Atlas przedstawia 62 budynki, założenia i detale architektoniczne, pomniki i rzeźy znajdujące się na tym terenie. Każdemu obiektowi towarzyszy syntetyczna ilustracja i krótki opis w języku polskim i angielskim. Prezentacje architektury poprzedzone są dwujęzycznym wstępem z zarysem historii dzielnicy. Atlas zawiera także indeks osób i pracowni architektonicznych oraz bibliografię.

Jak odnaleźć równowagę w czasach, gdy stabilność stała się towarem deficytowym? Gdzie szukać sensu, gdy zewsząd zalewają nas złe wiadomości? Jak myśleć racjonalnie w rozemocjonowanym świecie? Komu i czemu ufać, gdy w najlepsze trwa ogólnoświatowa wojna informacyjna, nadciąga kryzys ekonomiczny, a nasza planeta płonie?

Książka Mira między A i Ż. Malarstwo (1966-2021). Monografia jest prezentacją dzieł malarskich – z okazji jubileuszy 55-lecia pracy artystycznej (1966–2021) oraz 80-lecia urodzin (1941–2021) uznanej wrocławskiej artystki, malarki i scenografki teatralnej – Miry Żelechower-Aleksiun, pod redakcją Kazimiery Kuzborskiej.

Obecność wątków ezoterycznych w sztuce współczesnej jest od dawna publiczną tajemnicą, jednak pozaracjonalne korzenie modernizmu wciąż pozostają przyczyną intelektualnego dyskomfortu wielu historyków sztuki, którzy chętniej koncentrują się na czysto formalnych parametrach dzieł awangardowych, ignorując kluczową dla ich powstania sferę duchową. Długotrwałe pomijanie tego aspektu w oficjalnej akademickiej narracji nie pozostaje również bez wpływu na powszechne problemy z percepcją sztuki współczesnej wśród szerokich rzesz odbiorców. Stosunkowo niedawno metafizyczna geneza XX-wiecznej awangardy stała się obiektem poważnych badań naukowych oraz projektów kuratorskich, co skłania również do stawiania pytań o miejsce tego rodzaju tradycji w historii polskiej sztuki nowoczesnej i najnowszej.

Gdynia obiecana to opowieść o mieście tworzonym od podstaw, gdzie można było zacząć z „z czystą hipoteką: przezwyciężyć różnice między zaborami, pokonać zacofanie, uciec od narodowych przywar, od wiejskiej nędzy i wielkomiejskiego bezrobocia, zostawić w tyle waśnie etniczne i konflikty klasowe, uniknąć urbanistycznych błędów i historycznych ograniczeń krępujących rozwój innych miast. Tu nowe pokolenie uczyło się nowych umiejętności i zawodów związanych z morzem i międzynarodowym handlem. Tu, niczym w laboratorium, mogła powstać nieobciążona żadną złą ani dobrą tradycją nowoczesna polska miejskość oraz morska polskość. Tu Polska miała uciec do przodu, z wieku dziewiętnastego w dwudziesty. Problem w tym, że w tę podróż zabrała samą siebie”.

Architektura przyjaznych przestrzeni to zestawienie poglądów i dzieł na temat różnych elementów natury przestrzeni, jej pożądanej aranżacji architektonicznej, zasad kompozycji, wprowadzania dźwięku i światła.

Na pozór mamy do czynienia z komedią, lecz trudno o komedię czarniejszą – urzędnicy są bez reszty skorumpowani i cierpią na gigantomanię, poddana ich władzy społeczność kalek − brutalna, nieuczciwa i podstępna, a mające przynieść wszystkim dostatek mauzoleum Lenina – absurdalnie przeskalowane (położone w zagubionej w górach wiosce, wymiarami odpowiada dokładnie pekińskiemu mauzoleum Mao Zedonga).