Literatura piękna

Pierwsze zdania Tchórzy, debiutanckiej powieści Josefa Škvoreckiego, należą do najważniejszych zdań w literaturze czeskiej. Dla bohaterów książki ważniejsze od hitlerowców, okupacji, powstania i rewolucji są jazz, miłość i dziewczyny. „Mit walki i ofiary ustąpił mitowi jazzu jako formy sprzeciwu” – pisał Witold Nawrocki w posłowiu do pierwszego i dotychczas jedynego polskiego wydania tej powieści w 1970 roku.

Oto, czemu nie sposób nazwać Krystyny Dąbrowskiej estetką. Za dużo wie, a jeszcze więcej domyśla się o naturze ludzkiej. A przy tym pozostaje lekka, pozornie oddana drobiazgom, wolna od patosu, jakim lubi się reklamować pesymizm. To wysoki kunszt.

Herbert – szesnastolatek znużony szkołą, mieszczańską sterylnością, kultem produktywności i komfortu – szuka ciekawszego świata. Najpierw znajduje go w książkach, a wreszcie ucieka do Afryki, której wyimaginowany obraz od dawna nosi w głowie i w sercu. Co tam odnajdzie? Czy dzikie, autentyczne życie, którego tak bardzo pragnie? Niebezpieczeństwo i prawdziwą przygodę? Samego siebie?

Rok 1920. Rudolf Slíva, młody lekarz, planuje otworzyć gabinet i rozpocząć praktykę lekarską. Obejmuje jednak stanowisko nadzoru medycznego nad dziewczętami z domów publicznych. Legendarny dom publiczny w Czeskich Budziejowicach ożywa

w opowieści o miłości, pożądaniu i namiętnościach.

Tłumaczenie niniejszej publikacji zostało dofinansowane przez Ministerstwo Kultury Republiki Czeskiej

Na własne ryzyko Dereka Jarmana to esej o walce o emancypację społeczności LGBT+ Wielkiej Brytanii po drugiej wojnie światowej. Autor podejmuje próbę napisania najnowszej historii nienormatywnej seksualności, a do zadania podchodzi z właściwą sobie postmodernistyczną wrażliwością. Łączy autoetnogragficzną perspektywę z erudycją kulturową i polityczną, popartą szeroko zakrojonymi badaniami archiwalnymi. Na kolejnych stronach eseju Jarman przywołuje własne doświadczenia, ważne wydarzenia polityczne a także dziennikarskie komentarze a nawet homofobiczne treści z podręczników szkolnych.

Są książki, które podświetlają „skórę i żebra”. Druga książka poetycka Zu Witkowskiej nie tyle przygląda się ranom, ile zamienia ból w przedmioty: krater, muszlę, rtęć. Poetka gra z nami w znikanie – jej wiersze są jednocześnie pocałunkiem „na szczęście” i potasem „na nabłonku wody”.

Ballady i anonse to zbiór tekstów, które pulsują energią slamowej sceny, a jednocześnie zachowują intymny charakter poetyckiego wyznania.

„Okruchy świata” to książka eseistyczna, która składa się z 12 prac Kariny Marusińskiej, dokumentowanych fotograficznie głównie we wrocławskich muzeach. Artystka tropi umykające uwadze historii wątki, skupiając się na detalach codzienności i resztkach. Marusińska dyskutuje z materią, stawiając pytania o społeczeństwo czy ludzką naturę. Monika Braun w 12 esejach analizuje te dzieła, rozszerzając perspektywę i tworząc sieć skojarzeń z obszarów sztuki, nauk społecznych i literatury.

Młoda Nowa Kobieta/Nowy Człowiek, urodzona w roku 1910, wraca z krótkiego, ale owocnego pobytu w Bauhausie w Dessau (wśród studentek Bauhausu w Dessau nie było Polki, ale mogła być) z postanowieniem zrealizowania nowoczesnego filmu o Nowej Kobiecie (taki film nigdy nie powstał, ale mógł powstać). Światowy kryzys ekonomiczny, narastający faszyzm, wojna domowa w Hiszpanii i wybuch drugiej wojny światowej nie ułatwiają jej pracy.

Autora ktoś może skojarzyć z jedną lub drugą książką poetycką –
niestety, z czasem nawiedziła go ta uprzykrzona (w pewnym
wieku ponoć nagminna) plaga reminiscencji, której stawiał
opór, stroniąc od poezji, aby elementy autobiograficzne nie
rzuciły się na wiersze. Kiedy impuls sentymentalny poszukał
ujścia w zdaniach przypominających zdania prozy, bylejakość
wspomnień i „wspominków” okazała się deprymująca – niektóre
z nich próbowały się odnaleźć w pobliżu innych, nieco
mniej natrętnych elementów.

„Oddam wiersze w dobre ręce – ogłasza poeta, a Jakub Skurtys przyjmuje. Nie po to jednak, by zatrzymać je dla siebie i wziąć w posiadanie, lecz by ich wysłuchać, wykarmić je i zatroszczyć się o nie, potem zaś – nieco już inne, tycio odmienione – wypuścić w świat” – tak w recenzji wydawniczej anonsuje nową książkę wrocławskiego krytyka Piotr Bogalecki. „Darczyńca…” to jednocześnie rozprawa o wierszach Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego i filozoficzny esej o darze nowoczesnej poezji, a po części także liberacki eksperyment, który wyrasta z myśli postsekularnej, refleksji donacyjnej i chęci przeczytania twórczości autora Dziejów rodzin polskich raz jeszcze – jako językowego dobra wspólnego.

Monografia Magazynu Materiałów Literackich Cegła to artbook podsumowujący działalność redakcji od 2001 roku.
Część merytoryczną i opisową z perspektywy antropologicznej stanowi tekst prof. Anny Markowskiej, z perspektywy krytycznoliterackiej tekst prezentuje dr Jakub Skurtys. Dr Marcin Czerwiński przedstawia zaś magazyn w eksperymentalnej formie tekstowej.  Dr Karolina Wiśniewska z wrocławskiej Akademii Sztuk Pięknych uzupełnia część merytoryczną o tekst poświęcony łączeniu designu i literatury. Opublikowana jest również rozmowa z redaktorem prowadzącym - Karolem Pęcherzem. Całość opatrzona jest ilustracjami i opisem wszystkich dotychczasowych numerów Magazynu Materiałów Literackich Cegła.
W skład artbooka wchodzą plakaty, zbiorczy zin prezentujący pierwsze wydania magazynu z okresu 2001-2005 oraz część merytoryczna i albumowa.  

Collecting two of his most celebrated works – Rescue, written in Warsaw in the shadow of Nazi occupation, and A Treatise on Poetry – a momentous history of Poland, told in four cantos – here lie the sharpest fruits of one of the greatest poets of the 20^th century: the Nobel Laureate who narrates the rise and fall of nations, who ‘voices man’s exposed condition in a world of severe conflicts’.

Zbigniew Herbert was one of the best-known and most-translated poets of post-war Poland, opposed alike to Communism, Fascism, nationalism and the Church, yet moved, throughout his work, by ‘a powerful sense of right and wrong without a corresponding belief in a system’ (New York Times).