Katalog

When did Europe's ghosts return? And how can we dispel them? In Eiscafé Europa, Enis Maci weaves together memory, politics, literature, and history, creating a tapestry of a threadbare continent.

Średniowiecze bywa postrzegane jako epoka krwi i przemocy, czas wikingów, świętych i królów, a także jako okres, w którym patriarchalny porządek systemowo marginalizował i uciszał kobiety. Gdy jednak zajrzeć głębiej pod powierzchnię utartych wyobrażeń, szybko okazuje się, że tak zwane „wieki ciemne” wcale nie były ani jednorodne, ani pozbawione złożoności.

Fareed Zakaria pokazuje, że choć początek XXI wieku, naznaczony populizmem, konfliktami i globalnymi wstrząsami, wydaje się epoką bezprecedensowego chaosu, w istocie wpisuje się w długą historię rewolucji, które kształtowały nowoczesny świat. Analizując zarówno przełomy XVII–XIX wieku, jak i cztery współczesne rewolucje — globalizacyjną, technologiczną, tożsamościową i geopolityczną — dowodzi, że mimo obecnej polaryzacji liberalny porządek może zostać odnowiony.

Tom ułożony przez Katarzynę Kuczyńską-Koschany i Wiesława Ratajczaka zbiera szkice znakomitych autorów zogniskowane wokół problemu „kultura śródziemnomorska jako źródło” i stanowi ważny głos w dyskusjach o współczesności – przede wszystkim polskiej, ale wpisanej też w całość tego uniwersum, które wywodzi się z szeroko rozumianych tradycji starożytnych.

Marjane Satrapi zebrała trzech specjalistów: Farida Vahida, politologa, Jean-Pierre’a Perrina, doświadczonego reportera, Abbasa Milaniego, historyka oraz siedemnaście największych talentów komiksowych, aby opowiedzieć o śmierci Mahsy Amini i o protestach, które wybuchły po niej w Iranie.

"Monolok" - „Bo to przecież różnie bywało, czasem świat, czyli Grochów, wyglądał, jakby ktoś przy przycinaniu baczków ciachnął ucho. A czasem jak niezamiecione włosy ułożone w dziwne podłogowe pukle. I pięknie, i strasznie trochę”.

„Anarchizm nie oznacza braku instytucji w ogóle, lecz tylko takich, które zmuszają ludzi do podporządkowania się przemocy” — pisał Lew Tołstoj. Ta niehierarchiczna idea jest atakowana przez rządy od stuleci. Władza nie chce utraty swoich przywilejów i robi wiele, by zrównać anarchizm z chaosem czy brakiem porządku. Czy tak jest naprawdę?

Napisane przez Roberta Calassa tuż przed śmiercią Dzieło bez imienia jest wyjątkowym przewodnikiem po jego wcześniejszych książkach, a zarazem intelektualną autobiografią podaną w formie przenikliwego literackiego eseju. Calasso – obawiający się biografów i ich interpretacji – podsumowuje swoją twórczość i pozostawia czytelnikom swoisty duchowy testament. Porównuje napisane przez siebie książki do archipelagu – nie tworzą one bowiem spójnego dzieła, lecz są skupiskiem rozrzuconych wysp. Oddalonych od siebie, ale możliwych do połączenia mostami-tematami, do których Calasso regularnie powracał: sekularyzacją społeczeństwa, nowoczesnością, mitami greckimi (i nie tylko) czy refleksją nad utworami Charles’a Baudelaire’a i Franza Kafki.

Po drugiej wojnie światowej w lesie Dębrzyna pod Przeworskiem mordowano ludzi, którzy pociągami wracali do domów z tułaczki. O ich życiu i śmierci decydowała domniemana zawartość walizki. Dokumenty archiwalne wskazują na co najmniej kilkadziesiąt ofiar. Zabójcy, związani z Armią Krajową i Strażą Ochrony Kolei, należeli do lokalnych struktur przestępczych. Pomimo że miejscowa społeczność oraz milicja wiedziały o napadach, sprawcy nie ponieśli odpowiedzialności karnej.

W interpretacjach Zbigniewa Majchrowskiego ważną rolę odgrywa osobiste doświadczanie, uczestniczenie w praktykach artystycznych, znajomość – czasem przyjaźń – z twórcami oraz obrazy. To, co widzi, jest dla niego równie ważne, jak to, co wie. W Trans/dygresjach ilustracje stanowią narrację równorzędną do tekstów. Wprowadzają inną przestrzeń, konieczną dziś do zrozumienia, jak przebiegają granice, które artyści w każdym czasie gotowi są przekraczać.

Pokolenie Z stało się pierwszym pokoleniem w historii, które dorastało z urządzeniem w kieszeni odwracającym uwagę od otoczenia, a wciągającym do alternatywnego wszechświata, który był ekscytujący, uzależniający, niestabilny i – jak się okazało – niewłaściwy dla dzieci i młodzieży.

Wszyscy znamy to uczucie, gdy bardzo pragniemy kolejnego kawałka czekolady albo tego, aby dobra książka, film lub gra wideo trwały wiecznie. Pojawienie się tego pragnienia to moment, gdy szala przyjemności przechyla się w stronę bólu.

Polityki oporu to przenikliwa w rozpoznaniach, przejmująca w wymowie, świetnie napisana książka o relacjach ciała i władzy, o mikrofizyce emancypacji i niszach wyzwolenia, widzianych w perspektywie przeplotu somaestetyki i myśli politycznej.

To książka o robalach. O pająkach, motylach, pasikonikach i pszczołach. Mrowią się w lasach i parkach, ale też w mitach, historii, popkulturze. Ale jednocześnie to książka o ucieczce od żałoby. Opowieść człowieka, który wie wszystko o robalach, ale nie wie, jak sobie poradzić z utrata najbliższych.

Jak Rosja może wyglądać w przyszłości oraz jak będą kształtować się jej relacje z Zachodem? Zmieni się w brutalną i agresywną dyktaturę podobną do tej w Korei Północnej czy wręcz przeciwnie –  stanie się państwem demokratycznym i dołączy do grupy krajów szanujących pokój i prawo międzynarodowe?