Esej

Wyspa Świętego Brendana, Wyspy Szczęśliwe, Thule, Antilia, Hy-Brasil. Wyspy, których nie ma. Miejsca, które przez stulecia funkcjonowały w zbiorowej wyobraźni jako cele wypraw, obiekty pragnień czy ucieleśnienia utopijnych wizji. W książce tej Antonio Musarra na nowo przygląda się ich fenomenowi.

Laporte w Historii gówna umiejętnie łączy wybrane wątki psychoanalityczne z historią pojmowaną jako „archeologia dyskursu”, tworząc w rezultacie świetną pracę antropologiczną. Pokazuje, skąd wzięło się skojarzenie poziomu cywilizacji ze stanem toalet, a także dociera do początków takich wyrażeń jak pecunia non olet czy cloaca maxima.

Czy takie techniki, tradycyjnie uznawane za pozostające poza zakresem literatury, jak przetwarzanie tekstu, tworzenie baz danych, szyfrowanie tożsamości czy intensywne programowanie, mogą zainspirować do zredefiniowania pisarstwa?

W centrum książki Marty Lisok znajduje się zapach – medium długo spychane na margines (nie tylko) historii sztuki. To książka o sztuce po epoce dominacji oka: o doświadczeniach, których nie da się łatwo zobaczyć, sfotografować ani zamknąć w obrazie. Zapach działa inaczej – przenika, przywołuje wspomnienia, drażni, miesza porządki. Staje się sposobem mówienia o współzależności i kruchości wspólnego świata.

Gender Is Over to opowieść zza kulis warszawskiej sceny artystycznej w drugiej dekadzie XXI wieku: w czasach, gdy w Polsce nasilał się nacjonalizm, a świat kultury coraz bardziej otwierał się na queer. Gender Is Over przeplata język historii sztuki z językiem afektu i ciała.

Submission Declined is a mirror held up to encyclopedic authority. It supplies the very evidence of ‘notability’ that the Wikipedia system demands, staging its own entry into legitimacy by becoming the reference it was once denied.

Zamieszczone w niniejszym tomie eseje pochodzą z trzech książek W.G. Sebalda: Die Beschreibung des Unglücks (1985), Unheimliche Heimat (1991) i Logis in einem Landhaus (1998). Obiektami dociekań i interpretacji albo bohaterami esejów niemieckiego autora są m.in. Arthur Schnitzler, Franz Kafka, Elias Canetti, Thomas Bernhard, Joseph Roth, Jean Améry, Jean-Jacques Rousseau, Gottfried Keller, Robert Walser, a do grona pisarzy dołącza Jan Peter Tripp, malarz i szkolny kolega Sebalda; osobny szkic został poświęcony fenomenowi pierwszych autorów żydowskich tworzących w języku niemieckim, takich jak Leopold Kompert i Karl Emil Franzos.

Publikacja „Hedera helix” stanowi artystyczny zapis wielowątkowych poszukiwań wokół motywu bluszczu pospolitego, będącego punktem wyjścia do rozważań nad relacją natury, architektury i ludzkiej obecności. Książka jest efektem interdyscyplinarnego projektu badawczego, łączącego perspektywę botaniczną z refleksją z zakresu teorii sztuki i projektowania.

Sprawy zdrowia, higieny, zwalczania chorób i epidemii były dla pozytywistów kluczowe. Według ich przekonania postęp cywilizacyjny zakłada nie tylko wykształcenie, ale i zdrowie całego społeczeństwa. I to niezależnie od jego rozwarstwienia. Dlatego problemy chorób i ich leczenia mieszczą się w założeniach pracy u podstaw. Obecność tematów maladycznych nie dziwi więc w publicystyce pozytywistów. Zastanawiać może natomiast zasadnicza przemiana w wyborze bohaterów i głównych postaci w ówczesnej prozie. Lekarz, obok inżyniera, to nowa i z reguły pozytywna kreacja literacka.

Niniejsa książka powstała w przekonaniu, ze polikryzys, choć stanowi źródło problemów i lęków, otwiera również furtkę do krytycznej refleksji nad przyszłością polskich instytucji sztuki. Przedmiotem zainteresowania uczyniliśmy praktyki, które czynią z nich obszar zaangażowania społecznego i politycznego, upodmiotowienia osób wykluczonych i marginalizowanych, a także testowania nowych modeli organizacji i zarządzania.

Zebrane w tej książce eseje to efekt wieloletniej, osobistej spłaty długu, jaki moja wyobraźnia zaciągnęła w spekulującej teologicznie literaturze. Ale jest to również nostalgiczny protest przeciw wymieraniu języków Księgi, które przez wieki współtworzyły wielkie literackie dzieła.

Rzecz o tym, jak zachodnie rządy i elity przyczyniły się do zniszczenia Gazy oraz uciszenia głosów upominających się o prawa Palestyńczyków.

Didier Fassin, opierając się na szerokim zestawie międzynarodowych źródeł, przedstawia zapis pierwszych sześciu miesięcy wojny prowadzonej przez armię izraelską po atakach z 7 października 2023 roku. Autor pokazuje, jak większość zachodnich rządów nie tylko przyzwoliła na zniszczenie Gazy – jej domów, szpitali, szkół, infrastruktury i społeczności cywilnej – ale często także aktywnie się do tego przyczyniła.