Maurice Sendak, Tam, gdzie żyją dzikie stwory

Każde dziecko od czasu do czasu trafia do krainy dzikich stworów. Wybierzcie się tam i wy! Oto nowe wydanie najsłynniejszej książki obrazkowej wszech czasów.

Gdy niesforny Max za karę trafia do łóżka, jego pokój przemienia się w las. Tak rozpoczyna się niezwykła podróż chłopca do odległej, fantastycznej krainy. Zamieszkujące ją dzikie stwory wyglądają groźnie, lecz można je oswoić – a wtedy stają się doskonałymi towarzyszami najdzikszych zabaw.

A potem? Potem przychodzi moment tęsknoty za domem i… powrotu. Bo tak już bywa, że małe dzikie stwory czasem muszą być straszne i złe – ale zawsze wracają na kolację.

Kiedy w 1963 roku ukazało się pierwsze wydanie tej książki, wzbudziło ono zarówno niepokój, jak i zachwyt. Jedni i drudzy reagowali podobnie, bo nikt wcześniej nie przedstawił w literaturze dziecięcej tak otwarcie trudnych emocji, zwłaszcza złości. Nikt też nie wykorzystał w tak mistrzowski sposób siły obrazów nierozerwalnie splecionych ze słowem. Szybko stało się jasne, że mamy do czynienia z przełomem. Maurice Sendak przekroczył dotychczasowe granice i zapoczątkował nowy rozdział w historii książki obrazkowej.

Dziś Tam, gdzie żyją dzikie stwory to absolutna klasyka literatury dziecięcej na świecie. Książkę przetłumaczono na ponad 40 języków, wydano w setkach edycji, a jej sprzedaż przekroczyła 20 milionów egzemplarzy. Stała się ważnym punktem odniesienia w kulturze popularnej – doczekała się ekranizacji, adaptacji teatralnych, inspiracji muzycznych, piosenek, a nawet opery.

Już rok po premierze uhonorowano ją prestiżowym Medalem Caldecotta, a dziś regularnie pojawia się w najważniejszych zestawieniach książek dziecięcych wszech czasów (m.in. zajęła 1. miejsce na liście 100 najwybitniejszych książek dziecięcych BBC Culture, opracowanej w 2023 roku przez 177 ekspertów z 56 krajów).

Chcemy chronić nasze dzieci przed nowymi i bolesnymi doświadczeniami, których nie będą w stanie emocjonalnie przyswoić i które nasilają lęk; i do pewnego stopnia możemy zapobiec przedwczesnemu narażeniu na takie doświadczenia. To oczywiste. Ale równie oczywiste – i zbyt często pomijane – jest to, że od najwcześniejszych lat dzieci obcują z trudnymi emocjami, że strach i niepokój stanowią integralną część ich codziennego życia, że nieustannie radzą sobie z frustracją najlepiej, jak potrafią. I to właśnie dzięki fantazji dzieci osiągają katharsis. To najlepszy środek, jaki mają, by poskramiać Dzikie Stwory.
— Maurice Sendak