Michał Rauszer, Polska zbuntowana. Ludowe strategie oporu i przetrwania

W Polsce nigdy nie było spokoju. Klasy ludowe nieustannie stawiały opór, reagując na wyzysk, brak praw pracowniczych i niesprawiedliwość społeczną. Polska zbuntowana opisuje mniej znane historie ludowego buntu, od czasu uwłaszczenia w XIX wieku aż po współczesność.

Rauszer zagląda tam, gdzie popularna narracja historyczna nie sięga. Bada ukryty protokół – świat plotek, dowcipów, pieśni i folkloru, które stanowiły formę społecznego sprzeciwu. Pokazuje, jak diabeł służył ludowi do opisu abstrakcyjnych procesów kapitalistycznych, a widmo pańszczyzny nie bez powodu motywowało do walki jeszcze w XX-leciu międzywojennym.

Autor rzuca wyzwanie zmitologizowanemu obrazowi ludu, pokazując realne doświadczenia biedy, głodu i przemocy, które zostały zastąpione przez protezy pamięci narodowej. Analizuje także fenomen ekonomii moralnej, wyjaśniając, dlaczego „ukraść panu to nie grzech” oraz jak sieci wzajemnej pomocy pozwalały przetrwać kryzysy transformacji ustrojowej.

Polska zbuntowana pozwala zrozumieć korzenie polskiej niepokorności oraz mechanizmy oddolnej samoorganizacji i solidarności, które do dziś kształtują nasze społeczeństwo. To opowieść o tym, że prawa obywatelskie i socjalne nie zostały nam dane, lecz musiały zostać wywalczone przez pokolenia zbuntowanych przodków.