John Zerzan, Ludowa historia cywilizacji

Wzniosły pogląd na postęp człowieka zwany „historią” zasługuje na nową perspektywę — perspektywę zwykłego człowieka. Choć wciąż jesteśmy mamieni wizją nieograniczonego rozwoju, to coraz wyraźniej dostrzegamy, że nowoczesność jest ciężarem, a obietnica coraz lepszego życia to kłamstwo. Powszechny kryzys zdrowia psychicznego, bezsensowna praca, masowa migracja, kolejne wojny i ludobójstwa — to wszystko objawy choroby, którą stanowi sama cywilizacja.

John Zerzan, amerykański anarchista i filozof prymitywista, prowadzi nas przez historię świata, od rewolucji neolitycznej po współczesność, z wyjątkową przenikliwością wykazując, jak w każdej epoce zmniejszał się zakres wolności człowieka. Rolnictwo, miasta, zegary, monoteistyczne religie, kultura symboliczna, fabryczna linia produkcyjna, armia — to wszystko narzędzia służące temu, by niegdyś swobodne życie wtłoczyć w karby, by wolne osoby zamienić w udomowione zwierzęta.

Historia świata to jednak także historia oporu. Każda próba ograniczenia wolności wywoływała adekwatną reakcję: bunty chłopów, rzemieślników i robotników, ruchy niszczenia maszyn, sekty heretyckie, wolne wspólnoty żyjące poza społeczeństwem. Marsz postępu to marsz po trupach tych, którzy próbowali się bronić przed zniewoleniem. Ludowa historia cywilizacji dokumentuje tę walkę z bezlitosną precyzją.