Katarzyna Czeczot, Magnetyzm

Fragmenty zawarte w antologii zaczerpnięte zostały z utworów literackich, rozpraw naukowych i filozoficznych, prasy, prywatnej korespondencji. Najstarszy tekst pochodzi z 1775 roku (list Mesmera do Johanna Christopha Unzera d’Altona, który ukazał się w przeglądzie wydawanym przez adresata), najmłodszy – z 1930 roku (nowela Tomasza Manna Mario i czarodziej). Zgromadzeniu w jednym miejscu wyimków z tak różnorodnych gatunkowo i odległych czasowo źródeł przyświecała idea stworzenia katalogu obrazów i tropów, charakterystycznych dla języka, w który z czasem przekształciła się doktryna Mesmera. Nie wszystkie więc z zamieszczonych tu tekstów mają za swój temat magnetyzm w znaczeniu nadanym mu przez twórcę tego pojęcia. Niektóre fragmenty zostały włączone na zasadzie powidoków, by zobrazować związki, w jakie magnetyzm wchodzi z innymi ważnymi tematami epoki, i unaocznić różnego rodzaju wpływy, jakie wywarł na kulturę europejską.

Katarzyna Czeczot – adiunkt w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, członkini redakcji „Wieku XIX”. Współredaktorka Encyklopedii Gender (2014) i autorka książki Ofelizm. Romantyczne zawłaszczenia, feministyczne interwencje (2016)

"Nowa Biblioteka Romantyczna" pod redakcją Marty Zielińskiej jest serią nawiązującą do dawnej "Biblioteki Romantycznej", której pomysłodawczynią i wieloletnią naukową redaktorką była Maria Janion, a realizatorami Pracownia Romantyczna IBL PAN oraz Wydawnictwo Literackie. Pierwsza połowa XIX wieku to okres przejściowy między dawną kulturą szlachecką a nadchodzącą cywilizacją industrialną. Przemiany te – budzące fascynację i opór, zauważane w różnych codziennych sytuacjach, opisywało wielu – od starego Niemcewicza, patronującego w Paryżu romantycznym emigrantom – po Domeykę, obserwującego przeistaczający się świat z perspektywy antypodów. Zadaniem "Nowej Biblioteki Romantycznej" będzie dostarczenie ciekawego materiału źródłowego, przybliżającego zarówno "egzotyzm", jak i swojskość tamtej epoki, relikty przeszłości i nowoczesność – będzie to także weryfikacja romantycznej kultury oglądanej tym razem od dołu, od podstaw, od strony zwyczajnych i niezwyczajnych szczegółów, z których wyrastała.