W pierwszym tygodniu października obchodzimy Światowy Dzień Zwierząt, dlatego wybraliśmy najciekawsze książki o zwierzętach z naszych półek. W tym zestawieniu spotkacie zarówno domowych przyjaciół, jak i mieszkańców najdzikszych zakątków globu. Książki, które uczą szacunku do naszych sąsiadów i sąsiadek, z którymi dzielimy planetę, i którym zbyt długo wyrządzaliśmy krzywdę. Zaczniemy od reportaży o dzikich zwierzętach występujących w Polsce, przejdziemy przez literaturę piękną i dotrzemy do ważnych prób wychodzenia poza perspektywę antropocentryczną.

 

 

 

 

 

 

 

 

🛒 Dzikość. Jak kultury zwierzęce wychowują rodziny, tworzą piękno i osiągają spokój, Carl Safina

Carl Safina jest amerykańskim ekologiem, specjalizującym się w badaniu relacji człowieka ze światem przyrody. Odkrył, że tworzenie kultury, które przypisujemy aktywności typowej tylko człowiekowi, nie jest do końca prawdą. W książce Dzikość… opisał trzy nie-ludzkie kultury: kaszalotów, papug (ary żółtoskrzydłe) oraz szympansów. Zwierzęta te tworzą życie społeczne i kulturę, które transformują i ewoluują. Zdolność tych zwierząt do uczenia się społecznego, pozwala adaptować zachowanie znacznie szybciej, niż pozwoliłby na to same geny. To piękna i ciepła książka o zwierzętach dziko-żyjących, która pozwala nabrać dystansu i zrozumieć, że nie jesteśmy jedynym rozumnym gatunkiem na tej planecie. 

 

🛒 Instynkt. O wilkach w polskich lasach, Anna Maziuk

W naszej kulturze wilki są postrzegane jako zagrożenie. Przykłady z literatury, folkloru, baśni, czy nawet z psychoanalizy przedstawiają te zwierzęta jako negatywnych bohaterów lub symbol tego, co wyparte. Tymczasem w książce Instynkt Anna Maziuk pokazuje wilki jako bardzo rodzinne stworzenia, tworzące silne więzi. Dzikie, ale nie złe. Opowieść o zwierzętach jest pokazana od strony człowieka, głosem naukowców, leśników czy fotografów, którzy pozostają z nimi w relacjach na zasadach podyktowanych  interesami, polityką, bądź obciążonych kulturowym balastem.

 

🛒 Pałace na wodzie. Tropem polskich bobrów, Adam Robiński

Pałace na wodzie to znakomity reportaż o zwierzętach w Polsce, a dokładnie o bobrach, których gatunek tuż po II Wojnie Światowej groził wymarciem. Historia opisana w książce to spektakularna opowieść o powrocie populacji bobrów w Polsce, które jako jedyne stworzenia oprócz ludzi, są w stanie manipulować środowiskiem i przekształcać je do swoich celów. Są naturalnymi hydrotechnikami i inżynierami. Autor, Adam Robiński, wykonał krajoznawcze śledztwo w Gdańsku i Poznaniu, na Warmii, Mazurach, Suwalszczyźnie, Mazowszu oraz w Bieszczadach – w poszukiwaniu historycznych korzeni bobrów i źródeł jego obecnej potęgi. Pałace na wodzie pokazuje z pozoru niewidzialny świat bobrów, oraz zachęca do nawiązania przyjaznych relacji międzygatunkowych.

 

🛒 O pszczołach i ludziach, Lotte Möller

Książka Lotte Möller to chyba najbardziej czarująco wydana gawęda o pszczołach! Nic dziwnego, że otrzymała nagrodę Swedish Book Design. W środku najdziecie zbiór opowieści, anegdot, urywków historii pięknie zilustrowanych zdjęciami, obrazami i grafikami. Autorka, która jest pszczelarką, pisze o swoim doświadczeniu. Z książki dowiemy się, w jakich ulach powinno się hodować pszczoły, który gatunek jest najwydajniejszy i najłatwiejszy w hodowli. Od czego zależy smak miodu i który jest najlepszy, a także jak podchodzono do tematu pszczół w przeszłości. To piękna, relaksująca opowieść, która przyda się na stres, zmęczenie i inne przypadłości tego świata.

 

🛒 O kotach, publikacja zbiorowa

„Pisarzom z kotami do twarzy”. Pisarze też chętnie o kotach piszą, co pokazuje publikacja Wydawnictwa Czarne. W kilkunastu, różnorodnych opowiadaniach z kotem jako motywem przewodnim, poruszane są tematy takie jak wartości w życiu czy przemijanie. Książka jest pięknie wydana i ilustrowana przez Gosię Herbę, która za tę pracę otrzymała nagrodę, znak jakości - MUST HAVE, przyznawany najlepszym projektom podczas Łódź Design Festival.

 

🛒 Przyjaciel, Sigrid Nunez

Powieść Przyjaciel Sigrid Nunez to ciepła i wrażliwa opowieść o tym, co w życiu najważniejsze. Akcja książki dzieje się w Nowym Jorku w środowisku literackim, gdzie bezimienna główna bohaterka nagle traci bliskiego przyjaciela. Pozostaje po nim pustka … i wielki dog arlekin. Powieść Sigrid Nunez została nagrodzona w 2018 roku National Book Award. Opowiada o przyjaźni, miłości i śmierci, jak i również o wartościach, które do naszego życia wnoszą zwierzęta. Kto komu bardziej pomaga w trudnych chwilach – one nam czy my im? 

 

🛒 Ślady, tropy, znaki, Ewelina Lasota, Dorota Majkowska-Szajer

Ślady, tropy, znaki to przepięknie wydana książka przez Muzeum Etnograficzne w Krakowie, która opowiada o zawiłych relacjach między ludźmi, a zwierzętami. Dzielimy wspólne środowisko życia. Czasem wchodzimy do ich domów, np. do lasów, a czasem to one do naszych, jak muchy czy pająki. Mieszkamy obok siebie. Zdjęcia z kolekcji Muzeum Etnograficznego stały się pretekstem do testów i ilustracji w książce Ślady, tropy, znaki. Te trzy rodzaje wypowiedzi: fotografie, teksty i ilustracje, wzajemnie się uzupełniają i są zaproszeniem do własnych poszukiwań.

 

🛒 Hau. Psy, pieski i bestie w baśniach, mitach i wierzeniach, Tor Åge Bringsværd

Książka Hau. Psy, pieski i bestie w baśniach, mitach i wierzeniach z pewnością spodoba się wszystkim miłośnikom ciekawostek. Tor Åge Bringsværd przeanalizował ogromną ilość źródeł literackich i historycznych w poszukiwaniu roli psów w mitach, legendach, baśniach i podaniach ludowych. Znajdziecie tu opowieści o psach bogów i czarownic, o kobiecie, która poślubiła psa, czy sagę o psie, który został królem. Psy piekielne, niebiańskie i baśniowe. Ta książka o psach jest bardzo przyjemna w lekturze ze względu na staranność wydania, a także piękne ilustracje.

 

🛒 O psach, publikacja zbiorowa

O psach to druga z serii książka z Wydawnictwa Czarne z opowiadaniami napisanymi przez wielbicieli psów. Wśród autorów znajdują się takie nazwiska jak Michał Cichy, Wioletta Grzegorzewska, Weronika Murek, Patrycja Pustkowiak, Krzysztof Varga i Andrzej Stasiuk. Książkę przepięknie zilustrowała Ola Niepsuj. 

 

🛒 Shifters / Zmiennokształtne, Marta Bogdańska

W swoim niecodziennym projekcie Marta Bogdańska zbiera fotografie zwierząt-agentów wykorzystywanych do szpiegostwa w machinach wojennych, w policji, podczas zimnej wojny, i do tajnych operacji. To przykład książki o zwierzętach, która odwraca perspektywę i próbuje opowiedzieć historię z nieantropocentrycznego punkt widzenia. Pokazuje proces przekształcania zwierząt i wykorzystywania ich do ludzkich potrzeb. „Zwierzęta przeobrażają się w śmiercionośną broń, siłę roboczą, mięso armatnie, barykadę, chwilową rozrywkę, w tajnego agenta wyposażonego w szpiegowską aparaturę, we współsprawców rzezi, w źródło ciepła i pożywienia”. Projekt Marty Bogdańskiej ukazuje zwierzęta w sytuacjach dla nich niezrozumiałych, na które nie wyraziły zgody, czym skłania do refleksji o traktowaniu zwierząt.