Książki o sztuce współczesnej
Książki o sztuce współczesnej

Zbliża się Warsaw Gallery Weekend, najważniejsze wydarzenie prezentujące sztukę najnowszą przez warszawskie galerie komercyjne. Z tej okazji, przygotowaliśmy dla Was cykl wpisów o książkach o sztuce współczesnej. Będzie o tym, dlaczego sztuka wychodzi z galerii i staje po stronie aktywizmu, o niezrealizowanych projektach, o tym, jak pandemia wymusiła nowe sposoby wystawiennictwa, o widzialności artysty i o miejscu kuratora. Choć sztuka współczesna wydaje się trudna i niedostępna, to dzięki publikacjom, które wybraliśmy z pewnością stanie się choć trochę bardziej zrozumiała.

 

Things We Do Together. The-Post Reader

Red. Marianna Dobkowska, Krzysztof Łukomski, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Mousse Publishing, Warszawa 2020

Zarówno w sztuce, jak i w życiu codziennym, kapitalizm i skrajny indywidualizm prowadzą do zaniku wspólnot i do pogłębiania nierówności społecznych. Współdziałanie może być sposobem na przełamanie obowiązujących systemów. Things We Do Together. The Post-Reader to zbiór esejów o sztuce i rozmów z praktykami, opowiadających o swoich doświadczeniach i obserwacjach długotrwałych procesów zachodzących na styku sztuki, edukacji i aktywizmu. Bohaterowie książki – artystki, aktywiści, badaczki, edukatorzy w miejscach, gdzie zawodzą instytucje, stwarzają własne, a sztukę traktują jako narzędzie do budowania wspólnoty. Stawiają na pracę w grupie, solidarność i ekonomię daru. Wytwarzają nowe systemy nauczania i oduczania, nowe ekonomie i przestrzenie wyobraźni. W książce jest przedstawionych wiele sposobów wspierania i tworzenia wspólnot. Można ją też traktować jak swoisty przewodnik po postawach i inspirację do działania.

 

Projekty. Niezrealizowane historie sztuki

Marta Romankiv, Łukasz Surowiec, Lotny dom wydawniczy, Kraków 2021

To przewrotna książka o historii sztuki, która nie miała miejsca. Zawiera opisy ponad stu projektów, które z różnych przyczyn nie zostały opublikowane. „Pomysły, idee, szkice i instrukcje, które były cenzurowane i odwoływane ze względów prawnych i politycznych, odrzucane w konkursach, klasyfikowane jako niewygodne, trudne w odbiorze, podważające normy społeczne, naruszające tradycyjne wartości, nazbyt postępowe, niezgodne z oczekiwaniami zleceniodawcy”. Książka Projekty. Niezrealizowane historie sztuki obnaża szkodliwe dla twórczości mechanizmy władzy i dominacji, a także zderzenie artysty czy artystki z instytucjonalnym systemem.

 

Wszyscy jesteśmy fotografami vol. 2

Katarzyna Sagatowska, Monika Szewczyk-Wittek, Fundacja Powiększenie, Warszawa 2021

Wszyscy jesteśmy fotografami vol. 2 to zbiór tekstów będących podsumowaniem spotkań o tej samej nazwie odbywających się od 2014 roku. Ideą książki było stworzenie przewodnika po fotografii współczesnej dla osób niezajmujących się fotografią profesjonalnie. W dwunastu tematach książka szuka odpowiedzi na pytania o znaczenie fotografii, roli fotografa i o relacjach twórcy z odbiorcą. Autorkami i autorami tekstów są takie osobowości jak m.in. Zbigniew Libera, Agnieszka Pajączkowska, Chris Niedenthal.

 

Znaki na niebie i ziemi

Red. Sebastian Cichocki, Jagna Lewandowska, Fundacja Sztuk Wizualnych, Kraków, 2020

W wyniku pandemicznego zamknięcia większość wydarzeń kulturalnych zostało anulowanych lub przeniesionych w świat cyfrowy. Znaki na niebie i na ziemi to zapis wystawy, która miała się odbyć w tradycyjnej formie w ramach Miesiąca Fotografii w Krakowie 2020, jednak jej forma musiała zostać zmieniona. Kuratorzy, Jagna Lewandowska i Sebastian Cichocki, zaprosili do projektu 12 artystów i artystek, którzy realizowali swoje prace w odosobnionych miejscach, od Europy, przez Amerykę Północną po Azję. Koncept książki Znaki na niebie i ziemi to adaptacja wystawy „July, August, September 1969”, składającej się z prac 11 artystów rozrzuconych po całym świecie. Jedynym miejscem, gdzie można było zobaczyć wszystkie prace, był towarzyszący wydarzeniu katalog.

 

Celebracja braku. Sztuka współczesna i gry z widzialnością

Łukasz Białkowski, Akademia Sztuki w Szczecinie, Szczecin 2020

Czy twórca musi być widzialny? Łukasz Białkowski krytyk sztuki, niezależny kurator i wykładowca akademicki w swoim zbiorze esejów szukał praktyk artystycznych zwalniających twórcę od tej konieczności. Ale czy taka ucieczka może się powieść i co można osiągnąć w zamian? O tym w książce Celebracja braku. Sztuka współczesna i gry z widzialnością.   

 

Dlaczego w sztuce ukraińskiej są wielkie artystki

Kateryna Jakowłenko, Tłumaczenie z ukraińskiego: Anna Łazar, Katarzyna Kotyńska, Joanna Majewska; z angielskiego Iwona Łabuz, Katarzyna Kozyra Foundation, Warszawa 2020

Książka Dlaczego w sztuce ukraińskiej są wielkie artystki, opowiada historię nieznanych dotąd artystek ukraińskich od końca XIX wieku aż do początków XXI. Obok znamienitych nazwisk, znajdują się kobiety mało znane, lub całkowicie zapomniane. Książka pokazuje, jak na przestrzeni czasu zmieniały się możliwości realizacji twórczych artystek, estyma i miejsce kobiety i jej cielesności w sztuce.

 

Kuratorzy

Maryna Tomaszewska, BWA Wrocław, Wrocław 2020

Książka Martyny Tomaszewskiej może być odbierana jako swego rodzaju przedmiot konceptualny. Pomysłem wyjściowym było odwrócenie ról. Tym razem nie kuratorzy tworzą wystawę z dzieł artystki, a artystka umieszcza w centrum kuratorów i wystawia ich na widok publiczny i ocenę. Oprócz tego książka pokazuje skalę tego zawodu w Polsce. W sumie w przeciągu ostatnich pięciu lat kuratorami sztuki współczesnej deklarowało się 1664 osób i tyle też nazwisk pojawiło się w publikacji.

 

Biały sześcian od wewnątrz. Ideologia przestrzeni galerii

Brian O'Doherty, tłumaczenie: Aneta Szyłak, Fundacja Alternativa, Gdańsk 2015

Co prawda to tekst napisany ponad trzydzieści lat temu, ale w dalszym ciągu może udzielić czytelnikowi odpowiedzi na wiele współczesnych pytań dotyczących sztuki zachodniej, np. dlaczego sztuka ucieka z przestrzeni galerii do aktywizmu społecznego i próbuje na nowo rozwikłać problemy widza. W jaki sposób szukała swoich funkcji i form przekazu oraz jak broniła się przed mechanizmami komercjalizacji.

 

Prawda jest konkretna. Artystyczne strategie w polityce. Podręcznik

Red., Florian Malzacher, Fundacja Bęc Zmiana, Warszawa 2018

Jaką rolę ogrywa sztuka w społecznych i politycznych zawirowaniach? Jest narzędziem kształtowania świata, czy jego odbiciem? Książka zawiera opisy 99 strategii i taktyk artystycznych, zaprezentowanych przez praktyków z całego świata podczas festiwalu steirischer herbst w austriackim Grazu. Publikacja dokumentuje szerokie spektrum sztuki zaangażowanej i artystycznego aktywizmu naszych czasów.

 

Bardzo nam się podoba

Małgorzata Bogdańska-Krzyżanek, Maria Świerżewska-Franczak i Zofia Dubowska, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa 2015

Sztuka współczesna jest formą komentowania rzeczywistości i nawiązywania dialogu z odbiorcą. Książka Bardzo nam się podoba w prosty i czytelny sposób, uczy młodego adepta sztuki dostrzegania aluzji w działach, odkrywania znaczeń i nawiązań oraz rozmawiania o sztuce nowoczesnej. Dzięki tej publikacji wejście w świat sztuki współczesnej nie jest aż tak straszne ani hermetyczne.

 

Format P #6 :Publiczna Kolekcja Sztuki XXI m. m. st. Warszawy

Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana, Warszawa 2012

Teksty zebrane w publikacji są wynikiem poszukiwań Publicznej Kolekcji Sztuki XXI wieku w Warszawie. Chodzi tu o obiekty sztuki znajdujące się w miejscach ogólnodostępnych, zakupione przez publiczne pieniądze. Publikacja analizuje też trudny temat wspólnoty w roli kolekcjonera.

 

Ekspektatywa 4: Krótki przegląd wiedzy dotyczącej systemów gry w totolotka

Janek Simon, Szymon Wichary, Wydawca Fundacja Bęc Zmiana, Warszawa, 2009

Janek Simon i Szymon Wichary – artysta oraz psycholog wyjaśniają zawiłości ludzkiej psychiki, która daje wiarę w niezliczoną ilość metod pozwalających odnieść sukces w grach liczbowych. Publikacja mówi o szukaniu sensu w bezsensie, o wierze i nadziei, że to jedyna opcja poprawienia swojego statusu, oraz o szukaniu dróg na skróty, pozwalających zdobyć przewagę nad innymi.

 

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl