Lato w mieście to rozgrzany beton, zapach asfaltu, stragany uginające się od świeżych truskawek, czereśni, ogórków, kurz, plenerowe koncerty i popijanie kranówki lub – w wersji na bogato – tonic espresso w kawiarnianych ogródkach.
Lato w mieście to też nieśpieszne szwendanie się, zwiedzanie okolic, w których rzadko bywamy, odkrywanie ulic, budynków i placów. Przygotowałyśmy więc wakacyjną propozycję dla miłośniczek i miłośników architektury. Najciekawsze i najlepsze książki o architekturze w Polsce na lato!
Latem w mieście/ Summer in the city
Mikołaj Długosz, Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana/ TV Working, 2016
To chyba najbardziej wakacyjna książka w Bęc Księgarni. Przeniesie Was do Polski z lat 70. i 80. Album Latem w mieście Mikołaja Długosza składa się z wyboru zdjęć archiwum instytucji produkujących pocztówki w czasach PRL. Co na nich zobaczymy? Atrakcje turystyczne tamtych czasów, nowoczesne budynki o różnej funkcji (na których budowę zaciągnięto ogromne długi), scenki z życia, ciekawe detale: typografia, szyldy, neony, rzadko widywane dziś samochody. Wszystkie piękne, niektóre dziwaczne, ale bez wyjątku przyjemne i skąpane w letnim słońcu.
Źle urodzone. Reportaże o architekturze PRL-u
Filip Springer, Karakter, 2012
Bohaterami reportażu Filipa Springera są budynki z okresu PRL, które w przeszłości były traktowane jako symbol sukcesu architektury modernistycznej. Niestety źle urodzone dzisiaj są uznawane za szpecące przestrzeń pozostałości starego systemu. Autor swoją fascynującą opowieść o architekturze przeplata historiami projektów i ich twórców. Znajdziemy tam portrety głównych architektów tego okresu: Marka Leykama, Henryka Buszki i Aleksandra Franty, Jerzego Hryniewieckiego, Zofii i Oskara Hansenów, Mieczysława Króla oraz Haliny Skibniewskiej. Springer stara się zrozumieć ich motywacje i twórcze postawy oraz pokazuje, w jaki sposób realizowali oni swoje pomysły w systemie gospodarki nakazowo-rozdzielczej. Choć książka koncentruje się na architekturze, to tak naprawdę mówi o uziemiającym systemie i ludziach targanych wielkimi ideami.
Obiekty, które zostały biedronkami
Olga Grabiwoda, Dominika Janicka, Instytut Dizajnu w Kielcach, Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki, 2021
Olga Grabiwoda i Dominika Janicka udały się w podróż po Polsce w poszukiwaniu budynków, które w przeszłości były ważnymi obiektami na towarzyskich i rozrywkowych mapach miast. Kawiarnia Biruta w Kielcach, Kino Warszawa w Gdyni czy Kino 1 Maj w Warszawie – łączy je wspólna cecha – przeobraziły się w sklepy słynnej sieci dyskontowej. W książce Obiekty, które zostały biedronkami znajdują się opisy trzydziestu budynków (a ich lista wciąż rośnie). Oprócz tego można też przeczytać teksty Anny Cymer i Olgi Drendy oraz wywiad z Arkadiuszem Mierzwą z Jeronimo Martins, firmy będącej właścicielem Biedronek.
Architektura w Kazimierzu Dolnym i Janowcu
Marta Leśniakowska, „Arkada” Pracownia Historii Sztuki, 2001
Kazimierz Dolny oraz położony po drugiej strony Wisły Janowiec, to najbardziej urokliwe miasteczka w Polsce. Zasłużyły na swoją sławę dzięki obecności pięknej przyrody i architektury. W swojej książce Architektura w Kazimierzu Dolnym i Janowcu dr Marta Leśniakowska, historyczka sztuki i profesorka PAN, na podstawie aktualnych badań pisze o niepowtarzalnym krajobrazie architektoniczno-urbanistycznym tego miejsca, które nie bez powodu stało się jednym z najbardziej popularnych kierunków turystycznych na mapie Polski.
Anna Syska, Geszeft, 2021
Kato Zeszyt to nie lada gratka dla fanek i fanów architektury Śląska. Zeszyty to cykl wydawnictw opisujących najciekawsze powojenne budynki tego regionu. Pierwszy z serii skupia się na ikonie Katowic - Hali Spodek. Hala widowiskowo-sportowa o kształcie latającego spodka, wybudowana w miejscu dawnej hałdy hutniczej.
Za winklem po schódkach. Subiektywny przewodnik po Bydgoszczy
Dominika Kiss-Orska, Dominika Kiss-Orska, 2020
Za winklem po schódkach. Subiektywny przewodnik po Bydgoszczy 2
Dominika Kiss-Orska, Dominika Kiss-Orska, 2020
Za winklem po schódkach to nietypowy przewodnik po Bydgoszczy, gdzie autorka oprowadza po zupełnie nieznanych zakamarkach miasta. Odkopuje kilka historycznych miejsc, ukryte w chaszczach glinianki, miejsca bytowania ptaków czy budynki ważne dla mieszkańców. Za winklem po schódkach 2 to przewodnik, który zaprowadzi Was w miejsca niedostępne w innych książkach tego typu. W drugiej części autorka wyjeżdża z miasta i udaje się do okolicznych miejscowości. Opisuje zastane tam ciekawostki przyrodnicze, historyczne, kulturowe. Nie brakuje wątków pandemicznych i wycieczek rowerowych.
Marcin Dymiter, Części Proste, 2021
Notatki z terenu Dymitera to zbiór miniesejów o postrzeganiu przestrzeni przez dźwięk. Opisuje odgłosy wielkich miast, takich jak Berlin, Praga czy Lizbona oraz przestrzeni nieoczywistych, jak pracownia Güntera Grassa, czy pustych plaż Pomorza. Marcin Dymiter zachęca do przyjrzenia się dźwiękowemu otoczeniu człowieka i dowodzi, że odgłosy są także zjawiskiem historycznym, politycznym, społecznym i ekologicznym budującymi tożsamość miejsca. Uzupełnieniem książki są nagrania dostępne pod tym linkiem.
Muzeum Powstania Warszawskiego
Archimapy to cykl map wydanych przez Muzeum Powstania Warszawskiego w celu zapoznania z siedmioma, często nieopisanymi wcześniej zagadnieniami z architektury Warszawy XX wieku, z których każde stanowi tematyczną propozycję zwiedzania miasta. To świetne ćwiczenie na wyobraźnię i orientację w terenie. Autorami tekstów do Archimapy są wybitni znawcy i krytycy architektury Warszawy, a także popularyzatorzy wiedzy o stolicy: Sylwia Chutnik, Beata Chomątowska, Maria Sołtys, Marek Kuciński, Grzegorz Piątek, Jarosław Trybuś oraz Paweł Giergoń.
Wszystko składane. Rower, aparat i przedmieścia
Maciej Rawluk, Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana, 2021
Jeśli przechadzki po mieście już Wam się znudzą, można zapuścić się trochę dalej. Z albumem Wszystko składane Macieja Rawluka wybierzecie się na przedmieścia Warszawy, w miejsca, gdzie kończy się miasto, a zaczyna wieś. Składany rower i składany analogowy aparat Voigtländer 667 posłużyły jako narzędzia do rejestracji przedproża wielkiego miasta. Rawluk na blisko 100 fotografiach stworzył swoisty raport tych miejsc: monotonna, chaotyczna przestrzeń będąca dziełem przypadku, odzwierciedlająca stan „pomiędzy”, bez oceniania i wartościowania.
Cecylia Malik, Fundacja Bęc Zmiana, 2011
To książka, która może Was zainspiruje to większego kontaktu z naturą w mieście. Publikacja jest zapisem performatywnego projektu Cecylii Malik, która przez okrągły rok, od 25 września 2009 codziennie wspinała się na jedno drzewo, co było skrupulatnie dokumentowane na zdjęciach i udostępniane na Facebooku. Początkowo czysto artystyczna akcja przerodziła się w aktywizm ekologiczny i stała się impulsem do podjęcia dyskusji na tematy lokalnego zagospodarowania przestrzennego. Książka stanowi podsumowanie tej akcji, a fotografie są opatrzone tekstami interpretatorów projektu m.in. Sylwii Chutnik i Adama Wajraka.
