Ingeborg Bachmann, Przypadek F.

Przypadek F., choć niedokończony, uchodzi za jedno z największych osiągnięć pisarskich Bachmann. W gęstej od sugestywnych obrazów formie autorka tropi na ulicach Wiednia, w mieszczańskich salonach, gabinetach lekarskich i małżeńskich sypialniach obecność totalitarnej przemocy. Pokazuje, że nie skończyła się ona wraz z politycznym upadkiem faszyzmu, lecz przetrwała w codziennych relacjach opartych na dominacji i psychicznej opresji. Pisarka dokonuje tu również rozliczenia z psychoanalizą, która w jej ujęciu okazuje się nie tyle terapią, ile kolejnym narzędziem służącym do uciszania i szufladkowania kobiet.

Główną bohaterkę, Franziskę, poznajemy w momencie ucieczki przed mężem – szanowanym wiedeńskim psychiatrą, który przez lata systematycznie wmawiał jej chorobę, okradając ją z tożsamości i wpędzając w szaleństwo. Czy podróż na pustynię, poza granice skażonej zbrodniami białego człowieka Europy, przyniesie Franzisce wyzwolenie?

Przypadek F. to subtelna analiza gaslightingu, napisana na długo przed tym, zanim pojęcie to zadomowiło się w naszych umysłach. Przede wszystkim jednak – w swojej fragmentarycznej, rwanej formie – to najpełniejsza literacka opowieść o traumie, jaką kiedykolwiek stworzono.