Poezja

Tomik ukazał się w ramach serii Biblioteka Poezji Ukrainy - W obliczu wojny

Te wiersze są jak eleganckie przedmioty postawione na biurku, pozornie zwyczajne, ale jak gdyby zapatrzone w siebie. Poeta znany jest z tego, że łączy erudycję z ironicznym dystansem. Rozbraja rzeczywistość zamiast ją opisywać. Uprawia grę na różnych poziomach – odwołuje się do antycznych klasyków, puszcza oko do filozofów czy – wykonując woltę – zanurza się we współczesności. Powiązania, skojarzenia, koneksje uruchamiają maszynerię poetycką, a słowa są tu zarówno narzędziami, jak i odpadami naszej przegadanej cywilizacji.

Wiersze Zawadskiego zdają się mówić, że najważniejsze jest pozostawanie w ruchu, wszak niebo może zechcieć nas ukamienować nawet wtedy, gdy słońce rozgrzewa ciała na dworcach i ulicach. W tej poezji pojedynczość wędruje do zbiorowości, podróżuje się tutaj od zguby do nadziei, a melancholia we wprawnych rękach może być buntem i czułością. Rozgryzasz nas, Juriju, łapiesz jak młode gołębie i głaszczesz, zamiast skręcić nam karki.

Paweł Kusiak

Szkoła ćwiczeń to poemat zawieszony w czasie, między działaniami wojennymi z lat 1916–1918 oraz Jamajką u schyłku XX stulecia. Ishion Hutchinson przypomina o karaibskich żołnierzach, którzy wzięli udział w wielkiej wojnie, walcząc na Bliskim Wschodzie po stronie Imperium Brytyjskiego. Wyobrażenie o ich codzienności autor przeplata narracją o dorastającym siedemdziesiąt lat później (trzy dekady po odzyskaniu przez Jamajkę niepodległości) chłopcu, który konfrontuje własne doświadczenia z wiedzą czerpaną z brytyjskiej encyklopedii. Podwójności czasu towarzyszy inne zwielokrotnienie, które dokonuje się w języku, choćby przez częste aliteracje, nadające mu rytm jak dub w muzyce reggae.

Rzeczy bez wysiłku przekształcają się w inne: stary dom rozkłada się na deski, z których niewidzialna ręka konstruuje budkę dla ptaków, znalezione na skarpie patyki zamieniają się w półkę, fiołki w cukrze zamieniają się w pamięć, a ta pamięć ulatnia się następnie w brak pamięci, który robi miejsce dla nowego wspomnienia, nowych upodobań, nowych form spostrzegania rzeczy, które uparcie przecinają pamięć. Toczą się cykliczne wymiany, które można by nazwać handlem, ale nie jest to proste i wymierne krążenie pieniędzy i towarów, tylko pełnoprawne, żyzne interakcje. Życie gospodarcze jest tutaj życiem po prostu, przekładaniem rzeczy z jednego zbioru do drugiego, cyrkulacją przerywaną chwilami spoczynku.

„Przedmowa, czyli poeta na początku długiej, meandrycznej drogi. Debiutant, który jednak zapewnił już sobie miejsce wśród reprezentantów (białej) powojennej awangardy amerykańskiej i wśród twórców (białej) beatnikowskiej wspólnoty; kontestator, który spod ich skrzydeł się na naszych oczach wyrywa, rzucając wyzwanie ojcom, mistrzom i patronom.

Tom zaczyna od wierszy o trzech, połączonych z nim więziami rodzinnymi kobietach, a kończy rozpoznaniem obcości, naznaczającej jego los i poezję: afrykański blues / mnie nie zna. Tytułowy akt samobójczy odczytajmy więc, pozostawiając na boku wątki autobiograficzne, jako zapowiedź długoterminowego nicowania wszelkich tożsamości, zewnętrznych, opresyjnych i uwikłanych w grę ideologicznych interesów. Debiutancki tom Baraki w czujnym i językowo w pełni wiarygodny

przekładzie Karola Poręby nie tylko wypełnia lukę w naszej wiedzy o historii wiersza amerykańskiego, ale też, brzmiąc zaskakująco świeżo, może wejść w żywy dialog z powstającą współcześnie nam poezją”.

– Jerzy Jarniewicz

Letnisko to druga książka poetycka Mateusza Żaboklickiego, wydana w 2023 roku przez KONTENT przy wsparciu finansowym Nagrody Krakowa Miasta Literatury UNESCO realizowanej przez Krakowskie Biuro Festiwalowe ze środków Gminy Miejskiej Kraków, a także przy wsparciu finansowym Instytutu Literatury.

„Książka Marcina Podlaskiego to projekt silnie eksperymentalny wykorzystuje on zarówno estetyczny charakter tekstów, rozplanowując je na nietypowe sposoby w przestrzeni kartki, jak i do granic niezrozumiałości eksploruje możliwości wykorzystania różnych języków oraz różnych rodzajów ich zapisu. Dla Podlaskiego interesujące są obce języki, ale też obce brzmienia (głoski, akcenty) i obce alfabety; fascynuje go także historia języka (a właściwie języków). Owocuje to książką niezwykle awangardową i jednocześnie silnie zanurzoną w przeszłości; poruszającą aktualne problemy oraz mierzącą się z ich odległymi korzeniami”.

– Agnieszka Waligóra

Trap Krypt to debiutancka książka poetycka Gustawa Owczarskiego, wydana w 2023 roku przez KONTENT przy wsparciu finansowym Nagrody Krakowa Miasta Literatury UNESCO realizowanej przez Krakowskie Biuro Festiwalowe ze środków Gminy Miejskiej Kraków, a także przy wsparciu finansowym Instytutu Literatury.

Łucznik, czwarta książka Przemysława Suchaneckiego wydana przez wydawnictwo KONTENT, to oryginalna i pełna kontrastów propozycja poetycka twórczo dialogująca z tradycją polskiej i zagranicznej awangardy. Z łatwością rozpoznawalny, wizyjny i surrealistyczny język poetycki Suchaneckiego, pełen niemal szamańskiego rozwibrowania i kontrkulturowej wrażliwości, wykorzystany zostaje w tej książce do snucia prywatnej, intymnej opowieści o codzienności, głęboko osadzonej w realiach współczesnego Krakowa.

Lacrimosa trip to druga książka poetycka Pawła Kusiaka, wydana w wydawnictwie KONTENT w 2024 roku. Projekt zrealizowany przy wsparciu finansowym Nagrody Krakowa Miasta Literatury UNESCO, realizowanej przez Krakowskie Biuro Festiwalowe ze środków Gminy Miejskiej Kraków. Projekt zrealizowano przy udziale finansowym Gminy Miejskiej Kraków. Książka będzie niebawem dostępna w dystrybucji w księgarniach w całej Polsce oraz w sklepach internetowych.

W drugim tomie poetyckim Antonina Tosiek rozpisuje na wiersze całe spektrum trosk: od tej „na wysokości” (jak ironizuje w tytule jednego z utworów), przez różne poziomy systemów opiekuńczych oraz sploty niepokojów ekonomicznych, społecznych i politycznych, po konkretne czynności pielęgnacyjne cierpliwie spełniane „na niskości”: tam, gdzie zawodzi fizjologia, niedomaga ciało, wkrada się śmierć.

Wiersze Sommera to poezja uważności, nastawiona na język, który „buduje zdania", na ciało, które „nieznacznie drży", na świat, który się zmienia, a jednak trwa w muzyce zdarzeń i w obrazach.

Oto, czemu nie sposób nazwać Krystyny Dąbrowskiej estetką. Za dużo wie, a jeszcze więcej domyśla się o naturze ludzkiej. A przy tym pozostaje lekka, pozornie oddana drobiazgom, wolna od patosu, jakim lubi się reklamować pesymizm. To wysoki kunszt.