MIASTA-OGRODY JUTRA :: Ebenezer Howard

Dostępny

40,00 zł

Miasto i wieś należy pożenić, aby z tego radosnego związku powstała nowa nadzieja, nowe życie i nowa 
- Ebenezer Howard
 
W 1898 roku nieznany nikomu szeregowy brytyjski stenograf, Ebenezer Howard, opublikował książkę, która radykalnie zmieniła sposób myślenia o mieście i wsi: To-morrow. A Peaceful Path to Real Reform [Jutro. Spokojna droga do prawdziwych reform]. Utopijna z pozoru wizja sieci miast-ogrodów, łączących zalety dużych aglomeracji (możliwości zatrudnienia) i wsi (czyste powietrze i woda, niewielkie czynsze), otoczonych pasami uprawnej ziemi, miała w przekonaniu Howarda silne oparcie w ekonomii. Projekt miał bowiem pragmatyczny i praktyczny wymiar – autor przykładał wielką wagę do precyzyjnego wyliczenia kosztów budowy i rentowności całego przedsięwzięcia. Najważniejszym, dziś całkowicie niemal pomijanym aspektem koncepcji miasta-ogrodu była jednak zmiana społeczna – przeformułowanie struktury własności i zapewnienie godnych warunków życia ludziom uciekających ze wsi przed wyzyskiem i robotnikom gnieżdżącym się w ciasnych, pozbawionych dziennego światła lichych mieszkaniach. 
Świeżość i rewolucyjny rys idei zawartych w publikacji, wznawianej od 1902 roku pod tytułem Garden Cities of To-morrow (Miasta-ogrody jutra) sprawiły, że szybko zyskały one wielką popularność i żarliwych wyznawców – w całej Europie jak grzyby po deszczu zaczęły powstawać społeczne komitety założycielskie kolejnych miast-ogrodów (najbardziej znane to Letchworth Garden City i Welwyn Garden City). Pomysły Howarda przekonały Le Corbusiera, który nawiązał do nich w wydanej w 1924 roku „Urbanistyce”, a po nim kolejne  pokolenia planistów, wizjonerów, decydentów i deweloperów. Jednak stopniowo zmieniana, wypaczana i wybiórczo traktowana koncepcja została ostatecznie sprowadzona w szerokim społecznym odbiorze do obrazu podmiejskiego osiedla z parkiem. 
Sama idea miasta-ogrodu pozostaje jednak ciągle jednym z najczęściej cytowanych i wykorzystywanych pomysłów i odbija się echem we współczesnych projektach miast i dzielnic. Lektura marzycielskiego tekstu Howarda przypomina przypomina o podstawowych zasadach, które zawsze powinny towarzyszyć planowaniu: wygody i ekonomii przyjętych rozwiązań z punktu widzenia użytkowników, powszechnej dostępności dóbr natury i kultury, zachowania i budowania więzi społecznych. 
 

 
EBENEZER HOWARD (1850-1928), choć nie był architektem ani urbanistą, tylko urzędnikiem, uważany jest za kluczową postać dla rozwoju współczesnych miast. Wysuwając koncepcję „miasta-ogrodu” zamierzał zmienić bieg cywilizacji i zachęcić ludzkość do zakładania nowych ośrodków miejskich, których organizacja umożliwiałaby funkcjonowanie w harmonii z przyrodą, w społeczności zaangażowanej na rzecz wspólnego dobra, przy całkowitym przebudowaniu relacji społecznych i stosunków własności. Wielka popularność jego koncepcji przyczyniła się jeszcze na początku XX wieku do powstania dwóch miast-ogrodów w Wielkiej Brytanii (Letchworth i Welwyn), Niemczech czy USA oraz wielu inspirowanych nimi dzielnic większych miast, w tym Warszawy. W 1912 roku Howard odwiedził Kraków z okazji kongresu esperantystów. 
 
AUTOR/ZY | AUTHOR/SEbenezer Howard
TŁUMACZENIE | TRANSLATIONMartyna Trykozko
PROJEKT GRAFICZNY | GRAPHIC DESIGNBiuro Szeryfy
WYDAWCA | PUBLISHERFundacja Centrum Architektury
WSPÓŁWYDAWCA | CO-PUBLISHERInstytut Kultury Miejskiej w Gdańsku
MIEJSCE I ROK WYDANIA | PLACE & YEAR OF EDITIONWarszawa / Gdańsk | 2015
OPRAWA I LICZBA STRON | COVER & NUMBER OF PAGESMiękka | 146
ISBN / ISSN9788394375003